Tuesday, January 26, 2010

Πάπας Βενέδικτος ΙΣΤ':
Τι είναι η «βασιλεία του Θεού»;


«Το κεντρικό περιεχόμενο του Ευαγγελίου είναι: Η βασιλεία του Θεού είναι κοντά και πυρήνας των έργων και λόγων του Ιησού είναι ακριβώς η αναγγελία της εγγύτητας της βασιλείας του Θεού.

Ο πάπας επισημαίνει ότι από πολλούς ερμηνευτές εντοπίστηκε χάσμα ανάμεσα σε αυτό τον άξονα του προπασχάλιου κηρύγματος του Χριστού και στο μεταπασχάλιο κήρυγμα των αποστόλων, του οποίου άξονας είναι η Χριστο-λογία. Η απάντηση κατά τον προκαθήμενο της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας εξαρτάται από το πώς κατανοούμε το λόγο του Ιησού για τη βασιλεία του Θεού. Σχετικά καταγράφει την κατανόηση του όρου τόσο από τους Πατέρες (ερμηνεία χριστολογική=ο Ιησούς είναι η βασιλεία, ιδεαλιστική ή μυστικιστική=η βασιλεία του Θεού βρίσκεται στο εσωτερικό του ανθρώπου και εκκλησιαστική=η βασιλεία του θεού είναι κατά πολλούς τρόπους η Εκκλησία) όσο και από τη σύγχρονη ερμηνεία: μέχρι τον πρώιμο 20ο αι. η Εκκλησία παρουσιαζόταν ως η πραγμάτωση της βασιλείας του Θεού εντός της Ιστορίας, ενώ μετά πλήθυναν οι προτεσταντικές, φιλελεύθερες κατανοήσεις που χαρακτηρίζονται βεβιασμένες από το συγγραφέα και άλλες εκκοσμικευμένες παραλλαγές, που υποστηρίζουν ότι «βασιλεία» σημαίνει απλώς έναν κόσμο στον οποίο κυριαρχεί η ειρήνη, η δικαιοσύνη και ο σεβασμός της κτίσης, οπότε αποστολή των θρησκειών είναι η συνεργασία τους για την έλευση αυτής της βασιλείας, απόψεις που απορρίπτονται ως «ουτοπικά φληναφήματα», αφού εδώ ο Θεός έχει εξαφανιστεί, ενώ ο Ιησούς μίλησε για «βασιλεία του Θεού».

Ο πάπας σημειώνει πως, βάσει γλωσσικών παρατηρήσεων σχετικά με την εβραϊκή λέξη malcut που αποδίδεται ως «βασιλεία», η καλύτερη μετάφραση θα ήταν κυριότητα-κυριαρχία του Θεού. Ακόμη, υποστηρίζει ότι το Ευαγγέλιο του Ιησού είναι απλό και θεοκεντρικό. Λέει ότι Υπάρχει Θεός, είναι αληθινά Θεός και ενεργεί τώρα! Επισημαίνει ότι η διακήρυξη της βασιλείας του Θεού θεμελιώνεται στην Παλαιά Διαθήκη. Ο Ιησούς είναι όντως Ιουδαίος, υπερβαίνει όμως τον ιουδαϊσμό, όταν κηρύττει π.χ. ότι «ἤγγικεν»(Μκ 1,15) ή «ἔφθασεν ἐφ’ ὑμᾶς»(Μκ 1,28) ή «ἰδοὺ ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ ἐντὸς ὑμῶν ἐστι»(Λκ.17,21) που εκφράζουν μια διαδικασία έλευσης εν εξελίξει που αφορά όλη την Ιστορία.

Η ομολογία του πάπα ότι είναι πραγματικά «εξαιρετικά πολύπλοκη» η μυστηριώδης πραγματικότητα που ορίζεται από τον Ιησού ως «βασιλεία του Θεού» έρχεται μετά την αναφορά στις φράσεις του Ιησού «ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν βιάζεται καὶ βιασταὶ ἁρπάζουσιν αὐτὴν» (Μτ 11,12)και «ἰδοὺ ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ ἐντὸς ὑμῶν ἐστι»(Λκ.17,21). Αναγνωρίζει ίχνη αλήθειας στην ιδεαλιστική αλλά υπογραμμίζει ότι η κριτική κλίνει στην άποψη ότι ο Ιησούς με αυτή τη φράση εννοούσε τον εαυτό του. Δια της παρουσίας και της δράσης του Ιησού ο Θεός εισέρχεται στην Ιστορία με τρόπο ολοκληρωτικά καινούργιο ως ο ενεργών εδώ και τώρα. Γι’ αυτό τώρα είναι ο καιρός της εκπλήρωσης, αλλά και της μετάνοιας και της ευφροσύνης.

Το θέμα «βασιλεία του Θεού» διαπερνά ολόκληρο το κήρυγμα του Ιησού. Ο Ιησούς ομιλεί πάντα ως Υιός, όπως θα φανεί στην επί του Όρους Ομιλία. Ακριβώς επειδή είναι ο ίδιος Θεός -Υιός -, γι’ αυτό το κήρυγμά του αποτελεί αγγελία του δικού του μυστηρίου, Χριστολογία, καταλήγει ο Ποντίφικας».


Από την παρουσίαση της κας Καραβίδα Ξανθίππης του βιβλίου:

* Γιόζεφ Ράτσινγκερ (Πάπας Βενέδικτος Ιστ΄),
Ο Ιησούς από τη Ναζαρέτ,
μετάφρ. Σωτηρίου Σ. Δεσπότη, εκδ. Ψυχογιός, Απρ. 2007, Αθήνα, 352 σελίδες.

No comments: