Students' academic instruction about religion /Διδάσκοντας τους μαθητές σχετικά με τη θρησκεία

The academic goal in this example would be for students to learn about the significant holidays of different cultural groups in order to broaden and deepen the scope of their knowledgebase. Academic instruction about religion would entail a diversity of non-secular groups being represented in the curriculum and content infused at appropriate times. For example, lessons on Ramadan, Diwali, Bodhi Day, or Passover, in proximity to when they actually occur during the school year, would be included in an appropriate/balanced curriculum in certain grades and subjects. 

Teacher-candidates learn to act as advocates and defenders of students’ religious freedom. In doing so, they come to recognize the distinction between teaching about religion to educate and teaching of religion to indoctrinate. This position has been argued eloquently by Jeffrey Sinensky et al. (2002) and is a distinction explained in my classes.

* Ilene Allgood,
“Faith and Freedom of Religion in U.S. Public Schools: Issues and Challenges Facing Teachers,”
Religious Education, (2016) 111:3, 270-287,
DOI: 10.1080/00344087.2016.1169882.

Exodus 6:3: Is NETS rendering of δηλόω all that is? /Τι σημαίνει το «οὐκ ἐδήλωσα αὐτοῖς» στο Έξοδος 6:3, Ο';

καὶ ἐπεκαλέσατο ἐκεῖ τὸ ὄνομα κυρίου Θεὸς αἰώνιος

Γε 21:33

καὶ εἶπεν Αβρααμ ... καὶ ἐξορκιῶ σε κύριον
τὸν θεὸν τοῦ οὐρανοῦ καὶ τὸν θεὸν τῆς γῆς 

Γε 24:2, 3

καὶ [Αβρααμ] ἐπεκαλέσατο τὸ ὄνομα κυρίου
Γε 26:25

καὶ ὤφθην πρὸς Αβρααμ καὶ Ισαακ καὶ Ιακωβ, θεὸς ὢν αὐτῶν,
καὶ τὸ ὄνομά μου κύριος οὐκ ἐδήλωσα αὐτοῖς

Εξ 6:3

and I appeared to Abraam and Isaak and Iakob, being their God,
and my name, Lord, I did not make known to them

Ex 6:3, NETS

δὲν ἐγνωρίσθην ὅμως εἰς αὐτοὺς μὲ τὸ ὄνομά μου Ἰεοβά

Εξ 6:3, ΒΑΜ

δηλόω from δῆλος Pass., fut. δηλωθήσομαι and in mid. form δηλώσομαι

I.to make visible or manifest, to show, exhibit, Soph.:—Pass. to be or become manifest, id=Soph.

2.to make known, disclose, reveal, Aesch., Soph.

3.to prove, id=Soph., Thuc.

4.to declare, explain, set forth, indicate, signify, id=Thuc.; c. part., δηλώσω σε κακόν [ὄντα] Soph.; the partic., if it refers to the nom. of the Verb, is itself in nom., δηλώσει γεγενημένος Thuc.

II.intr. to be clear or plain, Hdt., Plat.

2.impers., δηλοῖ ῀ δῆλόν ἐστι, Hdt.; fut. δηλώσει Plat.; aor1 ἐδήλωσε Xen.
*

Christmas & celebrational antisemitism /Χριστούγεννα & εορταστικός αντισημιτισμός

Ένα περίεργο έθιμο που αφορά και στους Εβραίους, διαδραματιζόταν την παραμονή των Χριστουγέννων στη Χίο. Συγκεκριμένα, κάθε χρόνο η εβραϊκή κοινότητα ήταν υποχρεωμένη  να φτιάχνει μία νέα σημαία που έφερε τον κόκκινο σταυρό του Αγ. Γεωργίου, έμβλημα της Γένοβας (εικ. 5) και να την τοποθετεί σε έναν ιστό που βρισκόταν στον πύργο του Κουλά μέσα στο Κάστρο (εικ. 6). Ακολούθως, ανήμερα των Χριστουγέννων, μία ακόμη ενέργεια λάμβανε χώρα και σχετιζόταν με τους Εβραίους. Την ημέρα αυτή υπήρχε έθιμο όλοι οι μη Λατίνοι κάτοικοι της Χώρας να παρελαύνουν μπροστά από την Podesta (διοικητήριο) για να  υποβάλλουν τα σέβη τους στη Δημοκρατία της Γένοβας (εικ, 7). Στην κεφαλή της παρέλασης βρισκόταν ο ορθόδοξος κλήρος, ενώ ακολουθούσαν οι Έλληνες ευγενείς του νησιού. Στην συνέχεια κατέφταναν και άλλες ομάδες μεταξύ αυτών και οι Εβραίοι. Ο φόβος των Εβραίων ήταν μεγάλος και προσπαθούσαν να υποβάλουν τα σέβη τους τάχιστα και να εξαφανιστούν από την περιοχή, καθώς όσοι παγιδεύονταν, το πλήθος τους πετούσε πορτοκάλια και τους κακοποιούσε σωματικά. Δεν μας προξενεί ιδιαίτερη εντύπωση το έθιμο αυτό και η εχθρότητα εναντίον των Εβραίων του νησιού, καθώς την εποχή εκείνη τέτοιου είδους ενέργειες εναντίον των Εβραίων ήταν συνηθισμένες στην Ευρώπη κατά τη διάρκεια των χριστιανικών εορτών. Οπωσδήποτε συνδέονταν με τις προκαταλήψεις των χριστιανικών κοινωνιών που στο πρόσωπο των Εβραίων έβλεπαν με εξαιρετικό φανατισμό τους «σταυρωτές του Χριστού».

* Βάλια Παπαναστασοπούλου,
"Η Ιουδαϊκή κοινότητα της Χίου. Από τους ρωμαϊκούς χρόνους έως και τα μέσα του 20ου αιώνα".
[Ελληνικά/Greek, PDF]

The emoji Bible is here / Η Αγία Γραφή με emoticons/φατσούλες είναι εδώ

Kitty Knowles,
Hallelujah! Emoji Bible brings Christianity into the digital age,
25 May 2016.

Conscientious objection to military service at Greece of 1984 /Η αντίρρηση συνείδησης στην στράτευση στην Ελλάδα του 1984

* Σχολιαστής,
Φεβρουάριος 1984, τεύχ.11,
σσ. 12-15 [σ.13:διαφήμιση].

Χ. E. Μαραβέλιας: Ιουστινιανός: «Επειδή τους αιρετικούς μισούμεν...»

* Χ. Ε. Μαραβέλιας,
«Ιουστινιανός: "Επειδή τους αιρετικούς μισούμεν..."»,
The Athens Review of Books,
Μάιος 2016, 73:48-52.

όταν τρόμαξαν οι φαρισαίοι νοικοκυραίοι...

¹⁵ Αργότερα πλάγιαζε μπροστά στο τραπέζι, στο σπίτι του, και πολλοί εισπράκτορες φόρων και αμαρτωλοί πλάγιαζαν μπροστά στο τραπέζι με τον Ιησού και τους μαθητές του, γιατί υπήρχαν πολλοί από αυτούς και τον ακολουθούσαν. ¹⁶ Αλλά οι γραμματείς των Φαρισαίων, όταν είδαν ότι αυτός έτρωγε με τους αμαρτωλούς και τους εισπράκτορες φόρων, άρχισαν να λένε στους μαθητές του: «Με τους εισπράκτορες φόρων και τους αμαρτωλούς τρώει;» ¹⁷ Όταν το άκουσε αυτό, ο Ιησούς τούς είπε: «Δεν χρειάζονται γιατρό εκείνοι που είναι γεροί αλλά εκείνοι που είναι άρρωστοι. Εγώ ήρθα να καλέσω, όχι δίκαιους ανθρώπους, αλλά αμαρτωλούς».

Μάρκος 2:15-17, ΜΝΚ.

*

Psalm/Ψαλμός 29|28: ἐνέγκατε τῷ Ἰαὼ δόξαν ὀνόματι αὐτου

Psalm / Ψαλμός 29|28:

1 מִזְמ֗וֹר לְדָ֫וִ֥ד הָב֣וּ לַֽ֭יהוָה בְּנֵ֣י אֵלִ֑ים הָב֥וּ לַ֜יהוָ֗ה כָּב֥וֹד וָעֹֽז׃
2 הָב֣וּ לַֽ֭יהוָה כְּב֣וֹד שְׁמ֑וֹ הִשְׁתַּחֲו֥וּ לַ֜יהוָ֗ה בְּהַדְרַת־קֹֽדֶשׁ׃
3 ק֥וֹל יְהוָ֗ה עַל־הַ֫מָּ֥יִם אֵֽל־הַכָּב֥וֹד הִרְעִ֑ים יְ֜הוָ֗ה עַל־מַ֥יִם רַבִּֽים׃
4 קוֹל־יְהוָ֥ה בַּכֹּ֑חַ ק֥וֹל יְ֜הוָ֗ה בֶּהָדָֽר׃
5 ק֣וֹל יְ֭הוָה שֹׁבֵ֣ר אֲרָזִ֑ים וַיְשַׁבֵּ֥ר יְ֜הוָ֗ה אֶת־אַרְזֵ֥י הַלְּבָנֽוֹן׃
6 וַיַּרְקִידֵ֥ם כְּמוֹ־עֵ֑גֶל לְבָנ֥וֹן וְ֜שִׂרְיֹ֗ן כְּמ֣וֹ בֶן־רְאֵמִֽים׃
7 קוֹל־יְהוָ֥ה חֹצֵ֗ב לַהֲב֥וֹת אֵֽשׁ׃
8 ק֣וֹל יְ֭הוָה יָחִ֣יל מִדְבָּ֑ר יָחִ֥יל יְ֜הוָ֗ה מִדְבַּ֥ר קָדֵֽשׁ׃
9 ק֤וֹל יְהוָ֙ה׀ יְחוֹלֵ֣ל אַיָּלוֹת֘ וַֽיֶּחֱשֹׂ֪ף יְעָ֫ר֥וֹת וּבְהֵיכָל֑וֹ כֻּ֜לּ֗וֹ אֹמֵ֥ר כָּבֽוֹד׃
10 יְ֭הוָה לַמַּבּ֣וּל יָשָׁ֑ב וַיֵּ֥שֶׁב יְ֜הוָ֗ה מֶ֣לֶךְ לְעוֹלָֽם׃
11 יְֽהוָ֗ה עֹ֭ז לְעַמּ֣וֹ יִתֵּ֑ן יְהוָ֓ה׀ יְבָרֵ֖ךְ אֶת־עַמּ֣וֹ בַשָּׁלֽוֹם׃

Psalm 29, Jerusalem Bible

Psalms of Solomon / Ψαλμοί Σολομώντος 17:32|36: «χριστὸς κύριος»?

ἔρχεσθαι ἔθνη ἀπ᾽ ἄκρου τῆς γῆς ἰδεῖν τὴν δόξαν αὐτοῦ
φέροντες δῶρα τοὺς ἐξησθενηκότας υἱοὺς αὐτῆς
καὶ ἰδεῖν τὴν δόξαν κυρίου
ἣν ἐδόξασεν αὐτὴν ὁ θεός.
καὶ αὐτὸς βασιλεὺς δίκαιος διδακτὸς ὑπὸ θεοῦ ἐπ᾽ αὐτούς
καὶ οὐκ ἔστιν ἀδικία ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ ἐν μέσῳ αὐτῶν
ὅτι πάντες ἅγιοι
καὶ βασιλεὺς αὐτῶν
χριστὸς κυρίου [v.l. κύριος].

Psalms of Solomon / Ψαλμοί Σολομώντος 17:31, 32|35, 36.

And may see the glory of the LORD,
wherewith God hath glorified her.
And a righteous king and taught of God
is he that reigneth over them;
And there shall be no iniquity in his days in their midst,
for all shall be holy
and their king is the Lord Messiah.
(Transl. Ryle & James, 1891)


And to see the glory of the Lord
with which God has glorified her.
He will be a righteous king over them, taught by God,
there will be no unrighteousness among them during his reign,
because everyone will be holy,
and their king will be the Lord Messiah.
(Transl. Wright, 2007)

 

To summarise our evidence. We find that the expression χριστὸς κύριος is once applied to a king (by mistake), and once to the expected Messiah (in St Luke), that κύριος is possibly twice applied to the Messiah, and, lastly, that χριστὸς κύριος is by no means a distinctively Christian expression, occurring, as it does, only once in N.T.
It may very well be the case, we think, that the phrase is here a correct rendering of the Hebrew, and that the word κύριος represents not, of course, Jehovah, but אדוֹן, a word which might very properly be applied to a supreme conqueror of earthly origin.

Για να συνοψίσουμε τα στοιχεία. Βρήκαμε ότι η φράση χριστὸς κύριος εφαρμόζεται μία φορά στον βασιλιά (κατά λάθος) και μία φορά στον αναμενόμενο Μεσσία (στον Αγ. Λουκά), ότι ο όρος κύριος εφαρμόζεται πιθανότατα δύο φορές στον Μεσσία και, τέλος, ότι η φράση χριστὸς κύριος δεν είναι ουδόλως αποκλειστικά και μόνο χριστιανική φράση, καθώς εμφανίζεται όντως μόνο μία φορά στην ΚΔ.
Μπορεί πράγματι να ισχύει, κατά τη γνώμη μας, ότι η φράση εδώ αποτελεί ορθή απόδοση εκ του Εβραϊκού και ότι η λέξη κύριος υποδηλώνει όχι, φυσικά, τον όρο Ιεχωβά, αλλά τον όρο אדוֹן, μια λέξη που μπορεί κατάλληλα να εφαρμοστεί σε έναν ανώτατο κατακτητή επίγειας καταγωγής.

Herbert Edward Ryle & Montague Rhodes James

Ψαλμοί Σολομώντος Psalms of the Pharisees,
Commonly Called The Psalms of Solomon,

Cambridge University Press, 1891,

pp. 141-143.

But cf.  הָאָד֣וֹן  in Malachi 3:1!

Luke/Λουκάς 2:11: «χριστὸς κύριος», 2:26: «χριστὸν κυρίου»

ὅτι
ἐτέχθη ὑμῖν
σήμερον
σωτὴρ
ὅς ἐστιν χριστὸς κύριος
ἐν πόλει Δαυίδ.
(Nestle-Aland, 28th ed.)

διότι
σωτήρας,
ο οποίος είναι χρισμένος Κύριος,
γεννήθηκε σε εσάς
σήμερα
στην πόλη του Δαβίδ.
(απόδοση)

for
to you is born
this day
in the city of David
a Savior,
who is Christ the Lord.
(Revised Standard Version)

Today
in the town of David
a Savior
has been born to you;
he is the Messiah, the Lord.
(New International Version)

For
a Saviour
who is the Anointed Lord
is born to you
to-day,
in the town of David.
(The New Testament in Modern Speech,
Weymouth)

כִּי
הַיּוֹם
יֻלַּד לָכֶם
מוֹשִׂיעַ אֲשֶׁר הוּא
הַמָּשִׁיחַ הָאָדוֹן
בְּעִיר דָּוִד
(The Hebrew New Testament, Delitzsch)

כִּי
מוֹשִׁיעַ
יֻלַּד לָכֶם
הַיּוֹם
הֲלֹא הוּא
הַמָּשִׁיחַ הָאָדוֹן
בְּעִיר דָּוִד
(The New Testament, Salkinson-Ginsburg)

cf. Luke 2:26 / πρβλ. Λουκά 2:26:

τὸν χριστὸν κυρίου



אֶת-מְשִׁיחַ יְהוָֹה

(ΝΤ, Delitzsch & Salkinson-Ginsburg)

τον χρισμένο του Ιεοβά
(απόδοση)

τον Χριστό του ΚΥΡΙΟΥ
(Μεταγλώττιση της Καινής Διαθήκης,
Σπύρου Καραλή)


ye LORDES Christ
(Τhe Byble in Englyshe,
Miles Coverdale)

den Christ des HERRN
(Biblia, das ist die gantze Heilige Schrifft Deudsch,
Martin Luther)

ܠܡܫܝܚܗ ܕܡܪܝܐ
(Peshitta/Πεσίτα)

*