Ο Διογένης Λαέρτιος περί θεού κατά τους Στωικούς / Diogenes Laertius on god according to the Stoics

Ἕν τ' εἶναι θεὸν καὶ νοῦν καὶ εἱμαρμένην καὶ Δία· πολλαῖς τ' ἑτέραις ὀνομασίαις προσονομάζεσθαι. [...] Θεὸν δ' εἶναι ζῷον ἀθάνατον, λογικόν, τέλειον ἢ νοερὸν ἐν εὐδαιμονίᾳ, κακοῦ παντὸς ἀνεπίδεκτον, προνοητικὸν κόσμου τε καὶ τῶν ἐν κόσμῳ· μὴ εἶναι μέντοι ἀνθρωπόμορφον. εἶναι δὲ τὸν μὲν δημιουργὸν τῶν ὅλων καὶ ὥσπερ πατέρα πάντων κοινῶς τε καὶ τὸ μέρος αὐτοῦ τὸ διῆκον διὰ πάντων, ὃ πολλαῖς προσηγορίαις προσονομάζεται κατὰ τὰς δυνάμεις.


Ο θεός είναι ένα και το αυτό με τον Νου, την Ειμαρμένη και τον Δία· προσονομάζεται με πολλές άλλες ονομασίες. [...] Ο θεός, λένε, είναι ζωντανό ον, αθάνατος, λογικός, τέλειος ή ευφυής σε ευτυχία, που δεν αποδέχεται να υπάρχει κανένα κακό [σε αυτόν], που λαβαίνει πρόνοια για τον κόσμο και ό,τι βρίσκεται μέσα στον κόσμο· αλλά δεν έχει ανθρώπινη μορφή. Είναι, όμως, ο δημιουργός όλων και, συνεπώς, πατέρας των πάντων, τόσο με κοινό τρόπο όσο και κατά το μέρος του που διαπνέει τα πάντα, το οποίο προσονομάζεται με πολλές προσηγορίες σύμφωνα με τις διάφορες  δυνάμεις [του].


God is one and the same with Reason, Fate, and Zeus; he is also called by many other names. [...] The deity, say they, is a living being, immortal, rational, perfect or intelligent in happiness, admitting nothing evil [into him], taking providential care of the world and all that therein is, but he is not of human shape. He is, however, the artificer of the universe and, as it were, the father of all, both in general and in that particular part of him which is all-pervading, and which is called many names according to its various powers.

—Διογένης Λαέρτιος / Diogenes Laërtius,
Βίοι καὶ γνῶμαι τῶν ἐν φιλοσοφίᾳ εὐδοκιμησάντων /
Diogenis Laertii Vitae philosophorum 7 [Ζήνων / Zeno]:135, 147 * *.

Ελληνικό πρωτότυπο: / Greek original text:
H. S. Long, Diogenis Laertii vitae philosophorum, vols. 2,
Clarendon Press, Oxford 1964 / 1966,
pp./σσ. 524, 531, 532.

Αγγλική μετάφραση: / English translation:
Diogenes Laërtius. Lives of eminent philosophers,
Cambridge: Harvard University Press 1925,transl. by Robert Drew Hicks.
Reprint with an introduction by Herbert Strainge Long, 1972.

Βλέπε: / See:


* Χαράλαμπος Ατματζίδης,

«Μονοθεϊσμός και αρχέγονος χριστιανισμός:
Το παράδειγμα του Α ́ Κορ 8,1-6».

[Ελληνικά/Greek, PDF]

NT textual criticism /Κριτική του κειμένου της ΚΔ

* Paula Gooder (ed.),
Searching for Meaning:
An Introduction to Interpreting the New Testament,
Westminster John Knox Press, 2009, p. 49 /
Αναζητώντας το νόημα:
Μια εισαγωγή στην ερμηνεία της Καινής Διαθήκης,
Χ. Ατματζίδης & Αι. Τσαλαμπούνη (επιμ. ελλ. έκδ.), Π. Πουρναράς, 2011, σ. 79.

O Χαρ. Ατματζίδης περί μεταφραστικών αρχών με αναφορά στη βιβλική μετάφραση /Char. Atmatzidis on translational principles in reference to the Bible translation

Ο D. Robinson υποστηρίζει ότι στη μετάφραση, ο μέσος όρος είναι μια ενδιάμεση περιοχή μεταξύ οικειοποίησης και ξενισμού, πλούσια σε εναλλακτικές πρακτικές και στρατηγικές, όπου σχηματίζεται μια δυναμική ολίσθηση μεταξύ παραδοξότητας ή τραχύτητας και οικειότητας ή ελεύθερης ροής.

Στην ουσία με τους μέσους όρους και με την ισορροπημένη κίνηση κατά τη μεταφραστική διαδικασία ανάμεσα στην στατική παραδοξότητα του ξένου, που επιφέρει η ξενισμική μετάφραση, και στην στατική οικειότητα, που προξενεί η οικειοποιητική μετάφραση, προκαλείται μια δημιουργική κινητικότητα ή ολίσθηση μέσα από την οποία διατηρείται η αίσθηση ετερότητας του πρωτοτύπου και δίδεται η δυνατότητα για την επίτευξη μιας οικειότητας με αυτό, μιας δημιουργικής πρόσληψης του κειμένου.

Με άλλα λόγια οι μέσοι όροι ανακαλύπτουν και κρατούν άσβεστο το απομεινάρι της φωτιάς μέσα στη στάχτη του πρωτοτύπου και με αυτό λαμπαδιάζουν τη μετάφραση.

* Χαράλαμπος Γ. Ατματζίδης,
«Μεταξύ “Σκύλλας” και “Χάρυβδης”. Οικειοποιητική ή ξενισμική μετάφραση της Βίβλου; Απόπειρα μετάφρασης των όρων “πρεσβύτερος” και “πρεσβύτεροι” στα Β΄ Ιω 1 · Γ΄ Ιω 1 & Απ 4,4»,
πολύφιλος / poliphilos, Τόμ. 2 (2011),
Ετήσιο περιοδικό του τμήματος Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης  [issn 1792-7595].
[Ελληνικά/Greek, PDF]

‎Is the ‎‎god Son identified with God, the Father? /Ταυτίζεται ο θεός Γιοςμε τον Θεό, τον Πατέρα;

Ο χαρακτηρισμός του Ιησού ως Θεού στο Ευαγγέλιο αναγνωρίστηκε από την έρευνα ως ιδιαίτερα σημαντικός για τους χριστιανούς. Ταυτόχρονα, όμως, θεωρήθηκε ιδιαίτερα δύσκολος ως προς την κατανόησή του. Γιατί θα έπρεπε να δοθεί εξήγηση πώς ο ευαγγελιστής και οι πρώτοι χριστιανοί εννοούσαν την θεότητα του Ιησού αποδεχόμενοι παράλληλα την μοναδικότητα του Θεού. Παραθέτουμε δύο απόπειρες εξήγησης. Σύμφωνα με την πρώτη, θεωρήθηκε ότι δεν αποκαλεί ο Ιησούς τον εαυτό του Θεό, αλλά ο ευαγγελιστής και ο Θωμάς με την μορφή μιας ομολογίας πίστης (Ιω 1,1.18· 20,28). Δηλαδή, ότι το ευαγγέλιο αντανακλά την απάντηση που έδωσαν οι πρώτοι χριστιανοί στην κατηγορία για πίστη σε δύο θεούς (Ιω 5,18· 10,33· 1,7) μετά τον χωρισμό της χριστιανικής κοινότητας από την ιουδαϊκή. Οι χριστιανοί με την ομολογία τους αυτή τόνιζαν την αποστολή του Ιησού με τη βοήθεια του Πατέρα. Ο Υιός δεν δρα μόνος, αλλά με τον Πατέρα, ο οποίος τον αποστέλλει στον κόσμο (Ιω 5,23.37· 6,44). Η αυθεντία του Υιού βασίζεται στην αυθεντία του Πατέρα και ο Ιησούς δεν προκαλεί ούτε αμφισβητεί τη θέση περί ύπαρξης ενός Θεού. Η άλλη εξήγηση θεωρεί ότι με τον οιονεί χριστολογικό τίτλο «θεός» τονίζεται στο Ευαγγέλιο η στενή σύνδεση του Ιησού με τον Θεό, χωρίς αυτό να σημαίνει και οντολογική ταύτιση μεταξύ τους. Η θέση αυτή στηρίζεται στην ρήση του Ιησού Χριστού στο Ιω 10,33-38, όπου αναφέρεται ο χαρακτηρισμός «θεός» σε ανθρώπους, αλλά και σε κείμενα ιουδαϊκά και ελληνικά, όπου ο χαρακτηρισμός αποδίδεται σε αγγέλους, ανθρώπους, μυθικές μορφές κ.ά. και εκφράζεται με αυτόν η στενή σχέση των παραπάνω με τον Θεό.


The designation of Jesus as God in the Gospel was recognized by the research as very important for Christians. At the same time, it was very difficult to comprehend. It was to be explained how the evangelist and the early Christians meant the divinity of Jesus while accepting the oneness of God. Two explanation attempts are supplied here. According to the first, it is assumed that Jesus was not calling himself God, but it was the evangelist and Thomas that did it as a form of a confession of faith (Jn 20.28; 1,1.18). Namely, that the Gospel reflects the response given by the first Christians to the accusation of belief in two gods (Jn 5.18; 10.33; 1.7) after the separation of the Christian community from the Jewish. Christians in their confession were emphasizing to the mission of Jesus with the assistance of the Father. The Son is acting, not by himself, but with his Father,  who sends him in the world (Jn 5,23.37; 6.44). The authority of the Son is based on the authority of the Father and Jesus does not defy nor contests the notion about the existence of one God. The other explanation considers that by the quasi-Christological title "god" it is highlighted in the Gospel the close connection of Jesus with God, without the meaning of an ontological identification of them. This position is based on the saying of Jesus in Jn 10.33-38, where the term "god" is refering to humans, but also in Jewish and Greek texts, where the designation is assigned to angels, humans, mythical figures, etc. and by means of it is expressed the close relationship between them and God.

* Χαράλαμπου Γ. Ατματζίδη,

Από τη βιβλική έρευνα στην πίστη της Εκκλησίας. Συνοπτική Θεολογία της Καινής Διαθήκης Τόμος Α΄,
(Βιβλική Βιβλιοθήκη 48),
εκδ. Πουρναρά, 2010,
σσ./pp. 556, 557.


Σύντομη παρουσιάση του βιβλίου από τη Λέκτορα Καινής Διαθήκης κα Τσαλαμπούνη.

Ιουδαϊσμός, χριστιανισμός & αντισημιτισμός

«Δεν έκλεψα μωρέ, δεν έκλεψα ούτε σκότωσα
Eβραιοπούλα ήμουνα, γι᾽ αυτό με φυλακίσαν,
στο Άουσβιτς με κλείσαν».
(Παράθεμα από: A. Nαρ, "Kειμένη επί ακτής θαλάσσης", Mελέτες και άρθρα για την Eβραϊκή κοινότητα της Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη 1997, σσ. 216-219)

* Χαράλαμπος Ατματζίδης,
"Υπάρχει αντισημιτισμός στην A΄ προς Θεσσαλονικείς; (1Θε 2:14-16)" [pdf]