Ειδωλολατρικές επιδράσεις επί του χριστιανισμού

«Εις μεταγενεστέραν εποχήν, μετά την νίκην του χριστιανισμού και την επικράτησίν του, δύνανται να σημειωθούν αναλογίαι τινές ή και επιδράσεις της ειδωλολατρικής λατρείας επί την χριστιανικήν. Πρόκειται ή περί κοινών τύπων εις όλα τα θρησκεύματα και τρόπου έκφρασεως τής προς τον θεόν λατρείας πάντων των λαών, ως φώτων, θυμιαμάτων, ιερών στολών, εικόνων, καθάρσεων (αν ταύτα δεν προήλθον από την ιουδαϊκήν λατρείαν), ή περιφερειακών τινων λαϊκών ιδία εθίμων, ως εθίμων γάμου (δακτύλιος, πέπλος, στέφανα), νεκρικών εθίμων (τρόποι συστολής και ταφής του νεκρού, μνημόσυνα), ημερολόγια και εορταί επί τη ενάρξει χρονικών περιόδων και τα όμοια, πάντα ταύτα ανεχωνεύοντο υπό της χριστιανικής λατρείας και εδίδετο εις αυτά νέον χριστιανικόν περιεχόμενον».

* Ιωάννη Φουντούλη,
Λειτουργική (Πανεπιστημιακαί Παραδόσεις),
1976 Θεσσαλονίκη, σσ. 53, 54.

Αιθερία, Ηγερία ή Εγερία:Ένα προσκηνυματικό οδοιπορικό με πολλά ερωτηματικά

Το Οδοιπορικό της Ηγερίας (Αιθερία ή, Εγερία), γραμμένο στην λατινική γλώσσα, έχει αποτελέσει επί μακρόν μετά την ανακάλυψή του ένα πολλαπλά αμφιλεγόμενο κείμενο. Για παράδειγμα, οι χρονολογίες που έχουν προταθεί για τον χρόνο που έλαβε χώρα το ομώνυμο οδοιπορικό περιλαμβάνουν τις εξής: α) μεταξύ του 363 ως 540, β) στα τέλη 4ου αιώνα [Ι. Φουντούλης, Λειτουργική (Πανεπιστημιακές παραδόσεις)], γ) στη διάρκεια του 6ου αιώνα, δ) μέσα στον 5ο αιώνα και ε) μεταξύ του 381 ως 384 (η τρέχουσα άποψη, βάσει άρθρου του Paul Devos [1967]).

Αυτά και άλλα στοιχεία σχετικά με το Οδοιπορικό αναλύονται στο ενδιαφέρον έργο της
Maribel Dietz,
Wandering monks, virgins, and pilgrims: Ascetic travel in the Mediterranean world, AD 300–800,
[Περιπλανώμενοι μοναχοί, παρθένες, και προσκυνητές: Ασκητικά ταξίδια στον Μεσογειακό κόσμο, 300-800 μ.Χ.],
έκδοσης The Pennsylvania State University, 2005.