Casiodoro de Reina (c.1520–1594): Following Sebastián Castellion in restoring the natural & common use of the name of God / Κασιοδόρο δε Ρέινα (π.1520–1594): Ακολούθησε τον Σεμπαστιάν Καστελιόν στην επαναφορά της κανονικής και καθημερινής χρήσης του ονόματος του Θεού

Casiodoro de Reina / 
Κασιοδόρο δε Ρέινα

  

 

Comments made by Casiodoro de Reina in the section “the name Jehova” in the Introduction of his Bible translation (1569):

It is certain that with  specific and grave purpose God revealed this name to the world and wanted his servants to  know it and invoke him by it: it is a reckless thing not to use it, and a reckless superstition  not to use it under the pretext of superstition. [...] 

Modern rabbis (not understanding the intent of the law) introduced to  the people the superstition that it was unlawful to pronounce the word or declare the sacred  name, ignoring the fact that (in addition to the intent of the law being clear in the case of  the blasphemer) after the institution of that law, Moses, Aaron, Joshua, Caleb, Deborah,  Gideon, Samuel, David and all the prophets and pious kings pronounced it, and finally that  it was most sweet in the mouth of all the people, who sang it in psalms and praises, as is  evident throughout the whole narrative of Sacred History.  

Thus from the superstition of modern rabbis arose this law, inspired by the Devil, which on  the pretext of reverence buried in oblivion amongst the people of God His holy name by  which he wished alone to be differentiated from all the other false gods. [...] 

Such evidently  were the Seventy Translators who first translated the Scriptures into Greek for King Ptolemy  of Egypt, who seem to have given force to this superstitious law and initially falsified the text  by consistently replacing Jehova with Lord, suppressing the sacred name completely on the  pretext of a superstitious truth harmful to the wellbeing of the people who were not  considered worthy to be told divine mysteries. Now consider if it is right for this superstition  to be perpetuated or whether it should cease, now God has given greater understanding; and  that Christian people know it and worship in Christ with the same name by which God  revealed Himself to the patriarchs, by which they knew Him and invoked Him; and by which  He promised by His prophets, that He would make Himself known people, so that they  would invoke Him by it. [...] 

We have no wish here to take issue with anyone over this matter; nor to force anyone to  pronounce this name; if the Jewish superstition seems preferable to the sacred freedom [in  this respect] of the prophets and holy men of the Old Testament, [the reader] may omit it  when he reads, or in its place say Lord, like the Jews do, by which he may concede to us that  in translating the word we have not failed in our duty. And finally, if there is no sin in writing  or printing the name in Hebrew letters, how much less will there be in writing it in other  languages or letters. [...] 

And since the same God declared his name to Moses using this  word, there is no room for any further comment.

Σχόλια του Κασιοδόρο δε Ρέινα στο τμήμα «το όνομα Ιεχωβά» στην Εισαγωγή της μετάφρασής του της Αγίας Γραφής (1569):

Είναι βέβαιο πως ο Θεός αποκάλυψε το όνομα αυτό  στον κόσμο για συγκεκριμένο και σοβαρότατο σκοπό, και ήθελε οι υπηρέτες του να το  γνωρίζουν και να Τον επικαλούνται με αυτό: η αποφυγή της χρήσης του είναι  απερίσκεπτη, όπως απερίσκεπτη είναι και η δεισιδαιμονία της αποφυγής της χρήσης του  με το πρόσχημα της δεισιδαιμονίας. [...] 

Οι μεταγενέστεροι ραβίνοι (μη αντιλαμβανόμενοι την πρόθεση  του νόμου) εισήγαγαν στον λαό τη δεισιδαιμονική αντίληψη πως ήταν αθέμιτο να  προφέρεται η λέξη ή να διακηρύττεται το ιερό όνομα, αγνοώντας το γεγονός ότι (εκτός  από την πρόθεση του νόμου, που είναι καταφανής στην περίπτωση του βλάσφημου)  μετά τη θέσπιση του Νόμου, ο Μωυσής, ο Ααρών, ο Ιησούς [του Ναυή], ο Χάλεβ, η  Δεββώρα, ο Γεδεών, ο Σαμουήλ, ο Δαβίδ και όλοι οι προφήτες και οι ευσεβείς βασιλείς  το πρόφεραν, και, εν τέλει, ότι αποτελούσε γλυκό λόγο στα στόματα όλου του λαού, που  το τραγουδούσαν σε ψαλμούς και αίνους, όπως είναι προφανές σε όλο το αφήγημα της  Ιερής Ιστορίας.

Επομένως, από τη δεισιδαιμονία των σύγχρονων ραβίνων προέκυψε αυτός ο κανόνας,  εμπνευσμένος από τον Διάβολο, ο οποίος, με το προκάλυμμα της ευσέβειας βύθισε στη  λήθη μεταξύ του λαού του Θεού το άγιό Του όνομα, με το οποίο ήθελε να ξεχωρίζει από  όλους τους άλλους ψευδείς θεούς. [...]

Τέτοιας λογής ήταν προφανώς οι Εβδομήντα Μεταφραστές που μετέφρασαν  πρώτοι τις Γραφές στην Ελληνική για τον βασιλιά Πτολεμαίο της Αιγύπτου, που φαίνεται  πως ενίσχυσαν τον δεισιδαιμονικό αυτό νόμο και παραποίησαν για πρώτη φορά το  κείμενο, αντικαθιστώντας συστηματικά το «Ιεχωβά» με το «Κύριος», αποκρύπτοντας  εντελώς το ιερό όνομα με το πρόσχημα μιας δεισιδαιμονικής αλήθειας, που είναι  επιβλαβής για την ευημερία του λαού, τα μέλη του οποίου δεν θεωρούνται άξια να  μάθουν θεία μυστήρια. Αναλογιστείτε κατά πόσον είναι σωστό να διαιωνιστεί αυτή η  δεισιδαιμονία ή πρέπει να πάψει, τώρα, που ο Θεός έχει παράσχει μεγαλύτερη  κατανόηση, και ο λαός των χριστιανών το γνωρίζει και αποδίδει λατρεία στον Χριστό με  το ίδιο όνομα με το οποίο ο Θεός αποκαλύφτηκε στους πατριάρχες, μέσω του οποίου τον  γνώριζαν και τον επικαλούνταν, και μέσω του οποίου υποσχέθηκε μέσω των προφητών  Του ότι θα έκανε τον εαυτό του γνωστό στον λαό του, ώστε να τον επικαλούνται με αυτό. [...] 

Δεν έχουμε πρόθεση να εμπλακούμε σε διαμάχη με κανέναν για αυτό το θέμα, ούτε να  εξαναγκάσουμε κάποιον να προφέρει το όνομα αυτό. Αν ο αναγνώστης προτιμά την  ιουδαϊκή δεισιδαιμονία από την ιερή ελευθερία των προφητών και των αγίων της  Παλαιάς Διαθήκης στο συγκεκριμένο θέμα, μπορεί όταν διαβάζει να το παραλείψει, ή  να πει στη θέση του «Κύριος», όπως κάνουν οι Ιουδαίοι, αναγνωρίζοντας έτσι πως δεν  έχουμε αποτύχει στο καθήκον μας να μεταφράσουμε σωστά τον όρο. Τέλος, αν δεν  περιλαμβάνεται κάποια αμαρτία στο γράψιμο ή την εκτύπωση του ονόματος με  εβραϊκούς χαρακτήρες, αυτό προφανώς ισχύει ακόμη περισσότερο για το γράψιμό του  σε άλλες γλώσσες ή με άλλους χαρακτήρες. [...] 

Και εφόσον ο ίδιος  ο Θεός διακήρυξε το όνομά Του στον Μωυσή χρησιμοποιώντας τον συγκεκριμένο όρο,  δεν υπάρχει λόγος για περαιτέρω σχόλια. 

 

* Pavlos D. Vasileiadis, 
“Preliminary translations in English and Greek  of the comments made by Casiodoro de Reina in the section ‘the name Jehova’  in the Introduction of his Bible translation in 1569,” 
Academia.edu 2018.

 

La Biblia, Qve Es, Los Sacros Libros 
Del Vieio Y Nvevo Testamento (1569)

 

 

Sebastián Castellion (1515-1563): The pioneer of restoring the natural & common use of the name of God /Σεμπαστιάν Καστελιόν (1515-1563): Ο πρωτοστάτης της επαναφοράς της κανονικής και καθημερινής χρήσης του ονόματος του Θεού

 

 

Sebastián Castellion / 
Σεμπαστιάν (Σεβαστιανός) Καστελιόν * 

 

Ceterum nomen יהוה [YHWH] Cabaliste veteres ita scribere soliti sunt, ut tres priores litere maiori figura, ultimum ה [He] mi nori scriberetur: ille quidem trium hypostaseon, hec vero hominis Christi indices. Preceptum erat, ne quis illud pronunciaret, quam pervenisset in domum suam : & propterea ab angelis tantum pronunciari posse afferebant, atque a beatis mentibus. Et Christianorum non pauci Iudaicam secuti superstitionem illud pronunciare non audebant. Primus seculo nostro hac superstitione mentes liberavit Sebastianus Castellio, qui in Bibliis suis Iove nomen passim usurpavit. Nam cum in domo nostra, que est Ecclesia, simus, libere etiam Dei nomen efferre possumus, cum nobis filium suum unigenitum in redemptionem dederit.

Moreover, the ancient Kabbalists were accustomed to write the name יהוה [YHWH] in such a way that the first three letters were written with a larger figure, and the last ה [he] with a smaller one: the former indeed being indicators of the three Hypostases, but the latter of the man Christ. It was a rule that no one should pronounce it until he had arrived in his own house; and for that reason, they asserted that it could be pronounced only by angels and by blessed spirits. And not a few Christians, following Jewish superstition, did not dare to pronounce it. Sebastian Castellio was the first in our age to free minds from this superstition, who in his Bibles used the name Jova [i.e., a form of Jehovah] throughout. For since we are in our house, which is the Church, we are able to utter the name of God freely, seeing that He has given us His only begotten Son for redemption.

Επιπλέον, οι αρχαίοι Καββαλιστές συνήθιζαν να γράφουν το όνομα יהוה [ΓΧΒΧ] με τέτοιο τρόπο, ώστε τα τρία πρώτα γράμματα να γράφονται με μεγαλύτερο σχήμα, ενώ το τελευταίο ה [χε] με μικρότερο: τα μεν πρώτα, βεβαίως, ως δείκτες των τριών υποστάσεων, το δε δεύτερο του ανθρώπου Χριστού. Υπήρχε η εντολή να μην το προφέρει κανείς παρά μόνο όταν είχε φτάσει στο σπίτι του· και γι' αυτό ισχυρίζονταν ότι μπορούσε να προφερθεί μόνο από αγγέλους και από ευλογημένες διάνοιες. Και ουκ ολίγοι Χριστιανοί, ακολουθώντας την ιουδαϊκή δεισιδαιμονία, δεν τολμούσαν να το προφέρουν. Πρώτος στην εποχή μας που απελευθέρωσε διανοητικά [ανθρώπους] από αυτή τη δεισιδαιμονία ήταν ο Σεμπαστιάν Καστελιόν, ο οποίος στις Βίβλους του χρησιμοποίησε παντού το όνομα Ιοβά [δηλ. μορφή του Ιεχωβά]. Διότι, εφόσον βρισκόμαστε στο σπίτι μας, που είναι Εκκλησία, μπορούμε ελεύθερα να προφέρουμε το όνομα του Θεού, καθότι μας έδωσε τον μονογενή Του Γιο για τη λύτρωση.

* Theodor Zwinger, 
Theatrvm Vitae Hvmanae. 13, Iustitiam religiosam, 
Basel 1571, 
p. 1921.

 

Στέφανος Κατσάρκας, 
Σεβαστιανός Καστελιόν: Μια μεγάλη ξεχασμένη μορφή 
της θρησκευτικής Μεταρρύθμισης 

 

Sample pages (Genesis & Exodus) 
from Castellion's Bible translation in Latin. /

Δείγματα σελίδων (Γένεση & Έξοδος) 
από τη μετάφραση της Αγίας Γραφής του Καστελιόν στα Λατινικά.

Biblia sacra ex Sebastiani Castellionis interpretatione, 
eiusque postrema recognitione (ed. 1556 & 1726).

Santes Pagnino
Michael Servetus
Casiodoro de Reina ***
Martin Luther

 

Sebastián Castellion: Michael Servetus' being burned at the stake & the freedom of conviction / Σεμπαστιάν Καστελιόν: Η καύση στην πυρά του Μιχαήλ Σερβέτου & η ελευθερία πεποίθησης

Sebastian Castellio /
Ο Σεμπαστιάν Καστελιόν

“To seek truth and to utter what one believes to be true can never be a crime. No one must be forced to accept a conviction. Conviction is free.”

«Η αναζήτηση της αλήθειας και η έκφραση αυτού που πιστεύει κάποιος ότι είναι αληθινό δεν μπορεί ποτέ να αποτελεί έγκλημα. Κανείς δεν πρέπει να εξαναγκάζεται να αποδεχτεί μια πεποίθηση. Η πεποίθηση είναι ελεύθερη».

–Sebastian Castellio [Martinus Bellius] *,
De haereticis an sint persequendi
et omnino quomodo sit cum eis agendum doctorurn virorum
turn veterum tum recentiorum sententiae
[Concerning heretics,
whether they should be persecuted,
and what is to be done about them,
illustrated by the opinions of learned authors both old and new] *
(1554).

Stefan Zweig,
The Right to Heresy,
Hallam edition, 1951,
p./σ. 293.
[English/Αγγλικά, DJVU]

After John Calvin had Michael Servetus burned at the stake, he considered the matter ended. Servetus had denied the Trinity, a crime that Calvin could not see unpunished. After the execution, Calvin was reimbursed from the property of Servetus for his own expenses and the rest of Servetus’ money was turned over to the public treasury of Geneva.

Calvin was glad to see the matter finished. Melanchthon, Luther’s colleague, wrote that it was a deed well done. In general the matter seemed to be ended. But Calvin had not reckoned on Sebastian Castellio, a mild professor of Greek Literature in nearby Basle.

I.

The death of Servetus was defended by Calvin in a book. He called Servetus monstrous and attempted to show the dreadful harm his teachings would spread. But the damage was done. The death of Servetus, who had done nothing but disagree with Calvin’s opinions, opened discussions Calvin could not stop. In Calvin’s book he nowhere expressed the least regret at what he had done and showed loathing and contempt for Servetus as a very monster of iniquity, applying to him the foulest epithets. Seldom if ever in religious history has posthumous insult been more violent or odious, or more self-righteously used in the pretended service of God. Calvin called Servetus, among other things, detestable infidel, rabid magician, great pest, vomit, obscene dog, stupid, ferocious beast, and several others best not translated from the Latin.

Sebastian Castellio was a Professor of Greek Literature and a biblical scholar. He was born in 1515, near Geneva. At first he was friendly to Calvin and Calvin made him rector of the school system. When it was found that Castellio did not believe certain parts of the creed and that he questioned the literal accuracy of the Bible, it became prudent for him to leave Geneva.

Castellio’s reaction to the death of Servetus, whom he never knew personally, was immediate. He wrote Calvin, “If those thus butchered had been, I will not say horses, but only swine, every prince would have considered he had sustained a grave loss.” “I doubt,” he groaned, “whether in any epoch of the world’s history so much blood can have been shed as in our own.” “To seek truth and to utter what one believes to be true can never be a crime. No one must be forced to accept a conviction. Conviction is free.”


* Rev. J. Frank Schulman,
"Unitarianism Begins: II. Sebastian Castellio", 2003.