Μια χασιδική ερμηνεία της αγάπης προς τον Θεό /A hasidic explication of the love towards God

Μέσα από αυτό το πρίσμα, ο τρόπος θανάτου του Ακίβα συνιστούσε για τον ίδιο ευλογία, αφού όχι μόνο εννόησε ό,τι είχε παραμείνει κρυφό για όλη του τη ζωή, αλλά εξήλθε ενώ εκπλήρωνε την Εντολή για την απαγγελία του Σιεμά, επίσης. Στο πρόσωπό του και στη συγκεκριμένη συγκυρία η θεωρία και η πράξη μοιάζει να απορροφώνται η μία εντός της άλλης με τον σοφό ραββίνο να εκπνέει εν ευλογία και εκστάσει - μια σαφής ένδειξη για την αποδοχή της αυτοθυσιαστικής του προσφοράς από την πλευρά του Ουρανού.

Εφόσον, όμως, ο Ακίβα θεωρούνταν ως μεγάλος ερμηνευτής της Τορά, επίσης, αυτό το τελευταίο στοιχείο της ‘εισόδου’ στο αληθινό περιεχόμενο και νόημα της Εντολής αποτελεί σαφές δείγμα συναρμογής, ή και ένωσης, της ερμηνευτικής και της μυστικής οδού, ή της περιχώρησης ποιοτήτων της μιας στην άλλη. Ως εκ τούτου, στο πρόσωπο του Ακίβα ενώνεται ο μυστικός με τον ερμηνευτή σε ένα είδος ‘εξηγητικής έκστασης’ εξόδου από τη ζωή. Άρα, το αληθινό νόημα της Εντολής «αγάπα τον Κύριο τον Θεό σου …» είναι πως ο ευσεβής θα πρέπει να αγαπά τον Θεό με όλη του την ψυχή ή τη ζωή· δηλαδή, ακόμη και εάν (ke’ilu) εκείνος του πάρει την ψυχή/ζωή. Παρομοίως, στα Sifrei του Δευτερονομίου (32) αναφέρεται: «ακόμη και αν σου πάρει τη ζωή». Ως μια τελεία έκφραση της απόλυτης αφοσίωσής του στον Θεό, θα πρέπει να είναι κάθε μέρα αποφασισμένος να πεθάνει. Έτσι, η κατά την απαγγελία του Σιεμά ορθή διάθεση μοιάζει με την προετοιμασία για τον θάνατο του αγίου, ως μια έκφραση της ζωντανής αγάπης για τον Θεό. Με αυτόν τον τρόπο πιστευόταν ότι ο αληθινός χασίντ ήταν ήδη ένας εν ζωή πνευματικός μάρτυρας.


* Κωνσταντίνος Θ. Ζάρρας,
«Τελευτή, Ταφικά Έθιμα, το «φιλί του Θεού» και ο «διαρκής θάνατος» του μυστικού στον αρχαίο Ιουδαϊσμό»,
Εισήγηση στο Θ΄ Πανελλήνιο Λειτουργικό Συμπόσιο, Βόλος,
Νοέμβριος 2007.
[Ελληνικά/Greek, PDF]

Το απώτατο άκρο της απάθειας κατά τον Μάξιμο τον Ομολογητή /The farest point of apathy according to Maximus the Confessor

Ὁ τέλειος ἐν ἀγάπῃ καὶ εἰς ἄκρον ἀπαθείας ἐλθὼν οὐκ ἐπίσταται διαφορὰν ἰδίου καὶ ἀλλοτρίου ἢ ἰδίας καὶ ἀλλοτρίας ἢ πιστοῦ καὶ ἀπίστου ἢ δούλου καὶ ἐλευθέρου ἢ ὅλως ἄρσενος καὶ θηλείας· ἀλλ’ ἀνώτερος τῆς τῶν παθῶν τυραννίδος γενόμενος καὶ εἰς τὴν μίαν φύσιν τῶν ἀνθρώπων ἀποβλεπόμενος, πάντας ἐξ ἴσου θεωρεῖ καὶ πρὸς πάντας ἴσως διάκειται. Οὐκ ἔστι γὰρ ἐν αὐτῷ Ἕλλην καὶ Ἰουδαῖος οὐδὲ ἄρσεν καὶ θῆλυ οὐδὲ δοῦλος καὶ ἐλεύθερος, ἀλλὰ τὰ πάντα καὶ ἐν πᾶσι Χριστός.

Αυτός που είναι πλήρης από αγάπη και έχει φτάσει στο σημείο να νεκρώσει ολοκληρωτικά τα ψυχικά πάθη του δεν θεωρεί ότι υπάρχει διαφορά μεταξύ εκείνου που του ανήκει και του ξένου ή μεταξύ εκείνης που του ανήκει  και της ξένης ή μεταξύ πιστού και άπιστου ή μεταξύ δούλου και ελεύθερου ή οποιαδήποτε διαφορά μεταξύ άντρα και γυναίκας· αλλά καθώς έχει  γίνει ανώτερος από την τυραννική εξουσία των παθών και αποβλέπει στη μοναδική φύση του ανθρώπου, τους αντιμετωπίζει όλους με ίσο τρόπο και συμπεριφέρεται με ίσο τρόπο σε όλους. Δεν υπάρχει, λοιπόν, για αυτόν ειδωλολάτρης και ιουδαίος ούτε αρσενικό και θηλυκό ούτε δούλος και ελεύθερος, αλλά όλα τα πράγματα και σε όλα τα πράγματα είναι ο Χριστός.

*Μάξιμος ο Ομολογητής / Maximus the Confessor,
Κεφάλαια περί αγάπης / Capita de caritate 2:30,
έκδ. A. Ceresa-Gastaldo, Massimo confessore,
Capitoli sulla carita. Rome: Editrice Studium, 1963.
Also: / Επίσης: MPG τ. 90 στ. 993B.