Restrictions on religion rose not only in countries that began the year with high or very high restrictions or hostilities, such as Indonesia and Nigeria, but also in many countries that began with low or moderate restrictions or hostilities, such as Switzerland and the United States.
* Rising Tide of Restrictions on Religion,
Pew Research Center's Religion & Public Life Project,
September/Σεπτέμβριος 2012.
 |
Η απόφαση 115/2012 του Διοικητικού Εφετείου Χανίων διαθέσιμη εδώ. [Ελληνικά/Greek, PDF] |
* Χανιώτικα Νέα,
5 Ιανουαρίου 2013,
«Από το Διοικητικό Εφετείο Χανίων:
Απόφαση - σταθμός για το μάθημα των Θρησκευτικών».
+ Βλέπε σχόλιο αναγνώστη αυτού του ιστολογίου
σε παλιότερη σχετική ανάρτηση:
«Συνήγορος του Πολίτη & Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου:
Αθέμιτη η αξίωση γνωστοποίησης πεποιθήσεων
ως προϋπόθεση άσκησης δικαιώματος».
Ὅταν ἐνεργῶμεν κατά τρόπον ἀναιδῆ καί βίαιον ἐν ὀνόματι τῶν θρησκευτικῶν προκαταλήψεων ἤ τῶν θρησκευτικῶν μας πεποιθήσεων, τότε ὑποτιμῶμεν αὐτήν ταύτην τήν ζωήν καί τήν πίστιν μας, ἐνῷ ταὐτοχρόνως δημιουργοῦμεν κλίμα θυμοῦ, μίσους καί δυσπιστίας τό ὁποῖον φθείρει τούς ἀπό τῆς συστάσεως τοῦ κόσμου συνεκτικούς δεσμούς τῆς ἀνθρωπότητος.
* Ἐν τοῖς Πατριαρχείοις, τῇ 29ῃ Σεπτεμβρίου 2012,
Ἐκ τῆς Ἀρχιγραμματείας τῆς Ἁγίας καί Ἱερᾶς Συνόδου,
«Ἀνακοινωθέν διά τόν σεβασμόν τῆς θρησκευτικῆς διαφορετικότητος καί τήν κατάπαυσιν τῆς βίας».
[Ελληνικά/Greek, HTML]
As we will see, in both cases, the effect of those lines of decision is the unequal treatment of people with religious convictions in comparison with people with non-religious convictions, and of religious minorities in comparison with religious majorities. The former occurs when the public space is designed in such a way that it fulfils completely the aspirations of atheists or agnostics, or simply of people that do not care much about the expression of their religious ideas, but does not correspond to the expectations of religious believers who remain actively engaged with their respective religions. The latter occurs because the laws considered ‘neutral’ usually conform—as does any law—to the ethical values that are dominant in a determined social environment at a certain moment. Neutral laws will rarely conflict with the morals or life practices of the major churches, but they can more often cause conflicts with minority religious groups that engage in conduct that is socially atypical. To hold that a neutral law must automatically prevail and that the state is under no obligation to justify denial of exemptions from the general application of the law as a measure ‘necessary in a democratic society’ would constitute, in practice, a risk for the rights of minorities, and generally for those whose conscientious beliefs are threatened. [...]
In any event, more than thirty years later, the ECtHR’s interpretation of Article 2 of the First Protocol was reaffirmed in the decisions Folgerø and Zengin. And, prior to them, in 1996, the twin decisions Efstratiou and Valsamis, dealing with a relatively similar problem, held on to the Court’s doctrine on the automatic subjection to neutral rules. These cases had their origin in the applications of two Greek secondary school students, both Jehovah’s Witnesses, who refused, for religious reasons, to participate in the school parades organized during the national festival to commemorate the outbreak of war between Greece and Fascist Italy in 1940. They argued that their conscience prohibited them from being present in a civic celebration in which a war was remembered and in which military and ecclesiastical authorities took part. The two students were denied permission to be absent from the parade, and their failure to attend was punished by one day’s suspension from school. The European Court decided the case in the light both of Article 9 of the Convention and of Article 2 of the First Protocol (as interpreted in Kjeldsen). The decision sustained the Greek government’s position, especially considering two facts. One was the moderate punishment imposed to the students, which could not amount to a deprivation of the right to education. The other was that the Court could ‘discern nothing, either in the purpose of the parade or in the arrangements for it, which could offend the applicants’ pacifist convictions’. The Court noted additionally—without any further comment—that the European Commission considered, in its report on the case, that ‘article 9 did not confer a right to exemption from disciplinary rules which applied generally and in a neutral manner and that, in the instant case, there had been no interference with the applicant’s right to freedom to manifest her religion or belief ’.
In my opinion, the Commission’s interpretation of Article 9 ECHR inverts the logical order of concepts in this matter. It is universally accepted that human rights must be construed broadly. Therefore, in order to understand the exact meaning of the freedom to manifest one’s religion or belief in practice, it seems that we should approach the question in the following sequence: (i) according to Article 9.1 ECHR, freedom to practice one’s religion or belief must be understood as protecting, in principle, every act of the individual when he obeys the dictates of his own conscience; but (ii) Article 9.2 ECHR—limitations on religious liberty—shall be utilized, when necessary, as a corrective element for a freedom that, by its own nature, tends to be exercised in an undefined and unpredictable way.
Thus, we manage to reconcile two paramount interests that are inclined to conflict with each other: the maximum degree of initial protection of the freedom of belief and the security that the legal order demands. Furthermore, we introduce an important assumption: the State has the burden of proof with regard to the necessity of a restrictive measure, ie, it must affirmatively prove that, in a particular case of conflict, it is ‘necessary in a democratic society’ to restrict the exercise of religious freedom. Following this approach would obstruct the development of policies that ignore the needs of religious freedom and are harmful not only to individuals but also to minority groups and, in general, to groups with distinctive beliefs.
In any event, it should be remarked that the Court neither subscribed to nor rejected explicitly the Commission’s interpretation of Article 9 ECHR in Efstratiou and Valsamis. The Commission’s view might be expressive of a certain state of mind in the Strasbourg jurisdiction, in a line of continuity with Kjeldsen. However, we might as well infer from other decisions that the Court is hesitating about which path it should follow beyond the strict borders of the educational environment. In this regard, we should remember that the Commission’s restrictive interpretation of freedom of conscience seems to contradict the Court’s own words in the Hasan and Chaush case: ‘[. . .] but for very exceptional cases, the right to freedom of religion as guaranteed under the Convention excludes any discretion on the part of the State to determine whether religious beliefs or the means used to express such beliefs are legitimate.’ And, certainly, behaviour in accordance with the dictates of one’s own conscience in daily life is an evident, and most important, expression of freedom of religion and belief.
There is another aspect in the ECtHR’s reasoning in Efstratiou and Valsamis that is problematic and not easy to reconcile with State neutrality in religious matters. When the Court examined the arguments of the applicants, it declared that the parades that the Jehovah’s Witnesses morally disapproved of were merely civic acts without any particular political or ideological connotation and, consequently, they could not offend the pacifist convictions of the students. Thus, the Court, in effect, substituted its judgment for the conscience of the persons involved, defining what was ‘reasonable’ for them to believe with regard to their participation in a national commemorative ceremony. In my opinion, this is a gross mistake. In assessing claims arising from individual conscience, it is unacceptable for a secular court to determine which beliefs are ‘reasonable’ and which are not. Naturally, it is necessary to verify—as far as possible—that parties are sincere, that they are not deceitfully alleging moral convictions they do not actually or genuinely hold in order to avoid fulfilling a legal duty. But this does not mean that a secular court is competent to elucidate when the beliefs of a person are sufficiently consistent from an ‘objective’ point of view. Religious viewpoints do not need to meet a reasonableness threshold in order to qualify as a basis for asserting Article 9 rights. This is in contradiction with what the ECtHR affirmed, the very same year of Efstratiou and Valsamis, reflecting a deeply rooted notion of Western legal culture, about the incompetence of public authorities to pronounce on the truth or falsity of a religious dogma or a moral belief. In the above-mentioned decisions, the European Court did not seem to be fully aware of the fundamental philosophy underlying the protection of religious liberty. The reason why the freedom of each individual conscience must be respected is not that it is objectively correct. Freedom of conscience must be respected because it is considered a fundamental area of the individual’s autonomy in democratic societies and, consequently, nobody may interfere with the individual’s conscience as long as other prevailing juridical interests are not endangered. This applies also to those cases in which the moral position held by individuals is stricter than the official doctrine of the religion to which they belong. What freedom of religion or belief protects is, precisely, the right to choose the truth(s) in which one is willing to believe. Hence, Article 9.2 ECHR provides that the state may restrict the exercise of that freedom only when it is ‘necessary in a democratic society’.
In other words, States are not obliged to respect and protect religious freedom because they deem the convictions of their citizens to be correct, or even convenient. They are obliged to protect the freedom to believe and to act accordingly because this freedom constitutes an essential element of a democratic system. The protection of that freedom is a paramount public interest and not merely a private interest of individuals and groups. This is something that is easily understood with regard to other liberties—for instance, the freedom of expression or the freedom of association—but is sometimes inexplicably ignored when dealing with religious liberty.
* Javier Martínez-Torrón,
"The (Un)protection of Individual Religious Identity in the Strasbourg Case Law"
["Η (Μη) Προστασία της Ατομικής Θρησκευτικής Ταυτότητας στη Νομολογία του Στρασβούργου"],
Oxford Journal of Law and Religion, Oxford University Press, 2012, pp./σσ. 7, 11-14 (1–25).
The ECtHR is, however, not in the role of bystander in the name of the principled compatibility between the Convention and the diversity of the European state-religion models. Though a margin of appreciation is left to national authorities, their decision remains subject to review by the Court in conformity with the requirements of the Convention and Protocols. The Court has, in its reviewing competence, attempted to develop a ”thin” constitutional framework (or perspective) whereby it sets specific limitations to the margin of appreciation of the national authorities. With respect to religion, this trend gained momentum with Kokkinakis v Greece (1993). Kokkinakis has the merit of being the first case to be judged under article 9 of the Convention, which states the principle of freedom of religion: “[e]veryone has the right to freedom of ... religion; this right includes ... freedom, either alone or in community with others and in public or private, to manifest his religion ... in worship, teaching, practice and observance.” Even if the concept of pluralism is an older presence in the jurisprudence of the Court, Kokkinakis has the merit to have interconnected, in a decisive way, the principle of freedom of religion with that of pluralism as an essential feature of the democratic society. According to Kokkinakis, “[a]s enshrined in Article 9…, freedom of thought, conscience and religion is one of the foundations of a´ democratic society within the meaning of the Convention. It is, in its religious dimension, one of the most vital elements that go to make up the identity of believers and their conception of life, but it is also a precious asset for atheists, agnostics, skeptics and the unconcerned. The pluralism indissociable from a democratic society, which has been dearly won over the centuries, depends on it.” The corollary of the Court´s support of the liberal-pluralist perspective has been its questioning of biased aspects of the inherited bond between majority religion and nation-state. It is significant that Kokkinakis v Greece defended Mr. Kokkinakis´ freedom of speech against the manifest bias of the Greek state in favor of the majority religion (i.e. Orthodox Christianity). It is certainly disconcerting to learn that the appellant, a member of the religious minority of Jehovah’s Witnesses, had been arrested more than sixty times before his case reached the ECtHR.
* Camil Ungureanu,
"Between pluralism and majoritarianism: The ECHR on religious symbols and education"
[«Μεταξύ πολυφωνίας και πλειοψηφισμού: Το ΕΔΔΑ σχετικά με τα θρησκευτικά σύμβολα και την εκπαίδευση»],
in: / στο:
Ricard Zapata-Barrero & Anne R. van Ewijk (eds.),
Spheres of diversities: From concept to policy,
[Σφαίρες ποικιλότητας: Από την ιδέα στην πολιτική ρύθμιση]
Barcelona Centre for International Affairs, 2011,
pp./σσ. 36, 37.
ΣΤΡΑΣΒΟΥΡΓΟ, Γαλλία—Σήμερα το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου αποφάσισε ότι η κυβέρνηση της Γαλλίας παραβίασε τα δικαιώματα των Μαρτύρων του Ιεχωβά κατά την απόπειρά της να επιβάλει αναδρομικό φόρο 60% σε όλες τις θρησκευτικές συνεισφορές που έκαναν οι Μάρτυρες του Ιεχωβά στη Γαλλία μεταξύ των ετών 1993 και 1996.
Εν συνόλω, η γαλλική κυβέρνηση επεδίωξε να εξαναγκάσει το Σωματείο των Μαρτύρων του Ιεχωβά Γαλλίας να πληρώσει 58 εκατομμύρια ευρώ (πάνω από 82.000.000 δολάρια ΗΠΑ), ποσό που ξεπερνάει κατά πολύ το σύνολο των περιουσιακών στοιχείων του Σωματείου. Καμία άλλη μεγάλη θρησκεία στην Γαλλία δεν φορολογήθηκε ποτέ σε τόσο υπερβολικό βαθμό.
Το δικαστήριο αποφάσισε ομόφωνα ότι οι ενέργειες της κυβέρνησης παραβίασαν τη θρησκευτική ελευθερία των Μαρτύρων του Ιεχωβά όπως την εγγυάται η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου. Αποφάσισε ότι ο επίμαχος φόρος είχε ως αποτέλεσμα την περικοπή της απαραίτητης οικονομικής υποστήριξης, και συνεπώς δεν είχε πλέον τη δυνατότητα να εξασφαλίσει στα μέλη του την ελεύθερη άσκηση της θρησκείας τους στην πράξη. Ο φόρος απείλησε την επιβίωση ή τουλάχιστον παρενέβη σε σοβαρό βαθμό στην εσωτερική οργάνωση, στη λειτουργία του σωματείου και στις θρησκευτικές του δραστηριότητες. Το δικαστήριο επίσης εντόπισε ότι επειδή ο νόμος στον οποίο βασίστηκαν οι φορολογικές αρχές στη Γαλλία ήταν ανακριβής και η εφαρμογή του δεν ήταν επαρκώς προβλέψιμη, δεν ήταν δικαιολογημένη η παραβίαση της θρησκευτικής ελευθερίας των Μαρτύρων του Ιεχωβά.
Σε όλη τη διάρκεια της υπόθεσης, οι Μάρτυρες του Ιεχωβά υποστήριξαν ότι η μεροληπτική φορολόγηση επιβλήθηκε με σκοπό να πλήξει τη λατρεία που ασκούν πάνω από 123.000 Μάρτυρες του Ιεχωβά στη Γαλλία. Ήταν μία από τις πολλές ενέργειες στις οποίες προέβησαν οι αντιαιρετιστές βουλευτές για να κακοπαραστήσουν και να περιθωριοποιήσουν τους Μάρτυρες του Ιεχωβά. Η σημερινή απόφαση του δικαστηρίου στέλνει ένα δυνατό μήνυμα προς την κυβέρνηση της Γαλλίας ότι θα πρέπει να υποστηρίξει το δικαίωμα της θρησκευτικής ελευθερίας για όλους τους πολίτες της.
Μέλη της θρησκευτικής κοινότητας που ζουν στα κεντρικά γραφεία του Σωματείου στο Λουβιέ καλοδέχτηκαν εμφανώς τα νέα της νίκης. «Ήμασταν πάντα πεπεισμένοι ότι η θέση μας σε αυτό το ζήτημα ήταν ορθή. Ήταν άδικο από μέρους της κυβέρνησης να χρησιμοποιήσει τη φορολόγηση ως όπλο εναντίον της πέμπτης μεγαλύτερης θρησκείας της Γαλλία», είπε ο πρόεδρος του Σωματείου των Μαρτύρων του Ιεχωβά Γαλλίας Μισέλ Μπλαζέ. Ο κ. Μπλαζέ σημείωσε επίσης ότι «οι Μάρτυρες του Ιεχωβά είναι σχολαστικά έντιμοι όσον αφορά στην πληρωμή των φόρων. Οι συνεισφορές που κάνουν οι Μάρτυρες του Ιεχωβά για τη θρησκεία τους δεν πρέπει να φορολογούνται περισσότερο απ' ό,τι οι προσφορές προς οποιαδήποτε άλλη εκκλησία. Αυτή η υπόθεση αποτελεί νίκη για τα ανθρώπινα δικαιώματα όλων όσων ζουν στη Γαλλία και ελπίζουμε ότι θα σημειώσει το τέλος της θρησκευτικής ταλαιπωρίας για τους κατοίκους της Γαλλίας που είναι Μάρτυρες του Ιεχωβά».
* jw-media.org, June 30, 2011 / 30 Ιουνίου 2011,
"European Court of Human Rights vindicates Jehovah's Witnesses in France"
[«Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου δικαιώνει τους Μάρτυρες του Ιεχωβά στη Γαλλία»].
Témoins de Jéhovah:
la Cour européenne des droits de l'homme
condamne la France
pour Le Monde.fr | 30.06.11 | 15h26
C'est un arrêt qui fera date. Pour la première fois, la Cour européenne des droits de l'homme (CEDH) a reconnu, jeudi 30 juin, que le gouvernement français avait violé l'article 9 de la convention européenne sur la liberté religieuse. Plus significatif encore, cette condamnation intervient dans une affaire qui opposait l'Etat aux Témoins de Jéhovah (TJ), dont le statut d'association cultuelle est régulièrement mis en question par les administrations françaises, en dépit de décisions de justice qui lui reconnaissent ce statut.L'arrêt de la CEDH, –qui peut encore faire l'objet d'un renvoi devant la grande chambre de la cour–, concerne un contentieux, qui opposait depuis plus de quinze ans l'association des Témoins de Jéhovah à l'administration fiscale française. "C'est une victoire", déclare au Monde l'avocat des TJ, Philippe Goni, qui souligne "l'unanimité" des sept juges européens, dont le Français Jean-Paul Costa.
UNE TAXATION QUI MENACE L'ASSOCIATIONQualifiés de "secte" dans le rapport de l'assemblée nationale de 1995 publié sur ce sujet –et reconnu depuis caduque–, les Témoins de Jéhovah ont, à partir de cette date, fait l'objet de plusieurs contrôles fiscaux. L'association contestait ces contrôles, qui portaient sur les "dons manuels", –les offrandes des fidèles. Elle a donc saisi la justice dès l'ouverture de ces procédures fiscales. Le contentieux portait sur la question de savoir si ces offrandes devaient ou non bénéficier de l'exonération fiscale qui prévaut pour les dons et legs faits aux associations cultuelles et aux congrégations.
"Le fisc estimait que les dons révélés au cours de son contrôle devenaient taxables à hauteur de 60 % de leur montant pour les années 1993 à 1996, soit un montant de près de 23 millions d'euros", résume Me Goni. La somme réclamée par l'administration fiscale s'élève aujourd‘hui, après calcul des pénalités, à 57,5 millions d'euros, rappelle la CEDH dans son arrêt.
L'association estimait que cette procédure fiscale constituait une discrimination par rapport aux autres associations et qu'elle allait en outre à l'encontre de sa liberté de religion. C'est ce deuxième point que la cour a reconnu en rappelant que "ces dons constituaient la source essentielle de son financement"; "Il y a donc bien eu ingérence dans le droit de l'association requérante à la liberté de religion". Ils soulignent que la taxation "a menacé la pérennité, sinon entravé sérieusement l'organisation interne, le fonctionnement de l'association et ses activités religieuses, étant observé que les lieux de culte étaient eux-mêmes visés". L'administration fiscale a en effet mis sous séquestre, depuis 1998, les biens immobiliers appartenant à l'association des TJ.
La cour a estimé que l'article du code général des impôts sur lequel se fondait l'administration fiscale pour taxer les dons des TJ n'était ni assez "précis" ni assez "prévisible". Elle renvoie en revanche à une date ultérieure la question de l'annulation du redressement et la restitution des sommes saisies (4,5 millions d'euros plus les intérêts), tablant visiblement sur un accord entre les deux parties.
Des règlements à l'amiable ont déjà été envisagés ces derniers mois. Ils ont notamment buté sur le refus des TJ de régler une partie des sommes dues et la nécessité pour le gouvernement de passer par le Parlement pour effacer le recouvrement.
"La motivation de la Cour constitue un sérieux rappel à l'ordre pour tous ceux qui s'opposent au pluralisme religieux", a estimé l'association des TJ dans un communiqué, jeudi.
Μάρτυρες του Ιεχωβά:
Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου καταδίκασε τη Γαλλία
Αυτή είναι μια απόφαση-ορόσημο. Για πρώτη φορά, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) αναγνώρισε την Πέμπτη 30 Ιουνίου ότι η γαλλική κυβέρνηση παραβίασε το άρθρο 9 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τη θρησκευτική ελευθερία. Το πιο σημαντικό είναι ότι η ποινή αφορά εμπλοκή σε υπόθεση μεταξύ του κράτους και των Μαρτύρων του Ιεχωβά (ΜτουΙ), των οποίων το καθεστώς ως θρησκευτικής κοινότητας τίθεται συχνά υπό αμφισβήτηση από τη γαλλική κυβέρνηση, παρά τις δικαστικές αποφάσεις που αναγνωρίζουν το καθεστώς ύπαρξής τους.Η απόφαση του ΕΔΔΑ –η οποία είναι δυνατόν να εφεσιβληθεί στην ολομέλεια του δικαστηρίου– αφορά μια προσφυγή της κοινότητας των Μαρτύρων του Ιεχωβά πριν από από δεκαπέντε και πλέον χρόνια κατά της δημόσιας φορολογικής υπηρεσίας. «Αυτή είναι μια νίκη», δήλωσε η συνήγορος των ΜτουΙ στην Le Monde, Philippe Goni, η οποία τόνισε την «ομοφωνία» των επτά Ευρωπαίων δικαστών, συμπεριλαμβανομένου του Γάλλου Jean-Paul Costa.
ΑΠΕΙΛΗ ΜΕΣΩ ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣΠεριγράφοντας τους ως «αίρεση» στην έκθεση της η Εθοσυνέλευση του 1995 που δημοσίευσε για αυτό το θέμα –και στερώντας τους την αναγνώριση–, οι Μάρτυρες του Ιεχωβά έκτοτε έγιναν αντικείμενο διαφόρων φορολογικών ελέγχων. Η κοινότητα αμφισβήτησε τους ελέγχους, οι οποίοι είχαν ως επίκεντρο τις «εθελοντικές συνεισφορές» –τις προσφορές των πιστών. Ανέλαβε νομική δράση κατά της έναρξης των φορολογικών διαδικασιών. Η διαφορά αφορούσε το αν οι προσφερόμενες συνεισφορές θα υπέπιπταν στην ισχύουσα φορολογική απαλλαγή για τις δωρεές και τα κληροδοτήματα σε θρησκευτικές οργανώσεις και κοινότητες.
«Οι φορολογικές εκτιμήσεις ήταν ότι οι υπάρχουσες συνεισφορές φορολογούνταν στο 60% του ποσού, οι οποίες για τα έτη 1993 έως 1996 ανέρχονται σε περίπου 23 εκατομμύρια ευρώ", λέει η κα Goni. Το ποσό που ζητείται ως φόρος έχει φτάσει πλέον, μετά τον υπολογισμό των τόκων, τα 57,5 εκατ. ευρώ, δήλωσε το ΕΔΔΑ στην απόφασή του.
Η κοινότητα εκτιμά ότι η διαδικασία φορολόγησής της αποτελεί διάκριση σε βάρος άλλων ομάδων και ότι ήταν ενάντια στη θρησκευτική ελευθερία. Αυτό το δεύτερο σημείο αναγνώρισε το δικαστήριο, υπενθυμίζοντας ότι «αυτές οι συνεισφορές ήταν η κύρια πηγή χρηματοδότησης»· «Αποτελεί ως εκ τούτου παρέμβαση στην ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι ως προς τη θρησκεία». Επισημαίνουν ότι η φορολόγηση «έχει απειλήσει την επιβίωση, αν δεν έβλαψε ήδη σοβαρά την εσωτερική οργάνωση, τη λειτουργία της κοινότητας και των θρησκευτικών δραστηριοτήτων της, παρατηρώντας ότι ακόμη και οι χώροι λατρείας έγιναν στόχοι". Η φορολογική υπηρεσία έχει πράγματι θέσει σε εκκαθάριση ήδη από το 1998 περιουσιακά στοιχεία που ανήκουν στην κοινότητα των ΜτουΙ.
Το δικαστήριο έκρινε ότι το άρθρο του φορολογικού κώδικα με βάση το οποίο ενήργησαν οι φορολογικές αρχές για τη φορολόγηση των δωρεών των ΜτουΙ δεν ήταν αρκετά «ακριβείς», ή μάλλον «προβλέψιμες». Αντίθετα αναφέρθηκε σε μια μεταγενέστερη προσπάθεια τακτοποίησης και επιστροφής των χρημάτων που κατασχέθηκαν (4,5 εκατ. ευρώ συν τους τόκους), η οποία προφανώς βασίστηκε σε συμβιβασμό μεταξύ των δύο μερών.
Κάποιες συμβιβαστικές ρυθμίσεις εξετάσθηκαν ήδη κατά τους τελευταίους μήνες. Πιο συγκεκριμένα, σκόνταψαν στην άρνηση των ΜτουΙ να τακτοποιήσουν κάποια από τα οφειλόμενα ποσά και στην ανάγκη να περάσει η Κυβέρνηση από το Κοινοβούλιο την πλήρη τακτοποίηση του ζητήματος.
«Το σκεπτικό του Δικαστηρίου αποτελεί ένα σοβαρό κάλεσμα για αφύπνιση προς όλους εκείνους που αντιτίθενται στον θρησκευτικό πλουραλισμό», εκτίμησε η κοινότητα των ΜτουΙ σε δήλωση που έγινε την Πέμπτη.
Jehovah's Witnesses:
the European Court of Human Rights
condemned France
This is a landmark decision. For the first time, the European Court of Human Rights (ECHR) has recognized, Thursday, June 30, that the French government had violated Article 9 of the European Convention on religious freedom. More significantly, punishment is involved in a case between the State and Jehovah's Witnesses (JWs), whose status as a religious association is regularly questioned by the French government, despite court decisions which recognize that status.
The decision of the ECHR –which can still be a reference to the Grand Chamber of the court– on litigation, which pitted over fifteen years association of Jehovah's Witnesses in the administration French tax. "This is a victory," said to Le Monde counsel for JWs, Philippe Goni, which emphasizes the "unanimity" of the seven European judges, including the French Jean-Paul Costa.
THREAT TO TAXATION ASSOCIATIONDescribed as "cult" in the report of the National Assembly of 1995 published on the subject -and been recognized invalid- Jehovah's Witnesses, from that date, were the subject of several tax audits. The association questioned the checks, which focused on "voluntary donations" -the offerings of the faithful. It has taken legal action at the opening of the tax procedures. The dispute was about whether or not these offerings would benefit from the prevailing tax exemption for donations and bequests to religious associations and congregations.
"The Inland Revenue estimated that the donations found in the control became taxable at 60% of the amount for the years 1993 to 1996, amounting to nearly 23 million euros", says Mrs Goni. The amount claimed by the tax now stands, after calculation of penalties, to 57.5 million euros, said the ECHR in its decision.
The association estimated that the tax proceedings constituted discrimination against other groups and it was also against freedom of religion. It is this second point that the court acknowledged, recalling that "these donations were the primary source of funding"; "It has therefore been interference with the applicant association's freedom of religion." They point out that taxation "has threatened the survival, if not seriously hampered the internal organization, the functioning of the association and its religious activities, being observed that places of worship were themselves targeted." The tax administration has in fact placed in receivership since 1998, property belonging to the association of JWs.
The court found that section of the tax code on which the tax authorities were based on to tax JWs' donations was not quite "accurate" or rather "predictable". It refers instead to a later date the issue of cancellation of the recovery and return of money seized (4.5 million plus interest), apparently relying on an agreement between both parties.
Some settlements have already been considered in recent months. In particular, they stumbled on the refusal of JWs address some of the amounts due and the need for the government to go through the Parliament to clear the collection.
"The motivation of the Court is a serious wake-up call for all those who oppose religious pluralism," said the association of JWs in a statement Thursday.
* Le Monde,
June 30, 2011 / 30 Ιουνίου 2011,
"Témoins de Jéhovah: la Cour européenne des droits de l'homme condamne la France" /
[«Μάρτυρες του Ιεχωβά: Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου καταδίκασε τη Γαλλία»]
Also / Επίσης:* Le Post,
July 11, 2011 / 11 Ιουλίου 2011,
"Les Témoins de Jéhovah obtiennent une pleine reconnaissance en tant que 'religion'"
["Jehovah's Witnesses receive full recognition as a 'religion'" /
"Οι Μάρτυρες του Ιεχωβά αναγνωρίζονται πλήρως ως 'θρησκεία'"]
* Federation Chretienne des Temoins de Jehovah de France v. France (N° 53430/99) # 1
* Federation Chretienne des Temoins de Jehovah de France v. France (N° 53430/99) # 2
Μια δικαστική υπόθεση που φέρθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου είχε τη δυναμική να αποτελέσει ορόσημο για την προάσπιση της κοσμικότητας στην Ευρώπη. Εντούτοις, αυτό δεν συνέβη καθώς το Μάρτιο του 2011 η προσφυγή της Ιταλίας στην Ολομέλεια του Δικαστηρίου πέτυχε να αντιστρέψει την αρχική απόφαση του Δικαστηρίου που λήφθηκε το Νοέμβριο του 2009.
Η απόφαση του Δικαστηρίου1 υποστήριξε ότι η δημόσια παρουσία του εσταυρωμένου δεν αποτελεί «κατήχηση» και ότι είναι κατά συνέπεια επιτρεπτή. Η Ευρωπαϊκή Ανθρωπιστική Ένωση εξέδωσε δελτίο τύπου στο οποίο αναφέρονταν μεταξύ άλλων τα εξής:
«Αυτή η εξαιρετικά θλιβερή απόφαση αποτελεί υπαναχώρηση ως προς τη σαφήνεια της αρχικής απόφασης ότι το κράτος και τα ιδρύματά του θα πρέπει είναι αμερόληπτα, να μην ευνοούν τη μία θρησκεία ή πίστη σε βάρος κάποιας άλλης. Αυτή η αρχή είναι ιδιαίτερα σημαντική όταν το κράτος απευθύνεται προς μαθητές σχολικής ηλικίας, καθώς αυτοί δεν είναι μόνο ανώριμοι και εύπλαστοι αλλά επίσης αποτελούν ένα ακροατήριο με σχέση εξάρτησης».
»Ευελπιστούμε ότι οι δικαστές δεν υπέκυψαν στην τεράστια πολιτική πίεση που άσκησε πάνω τους η Ιταλία και η όμοια με την «Ιερά Συμμαχία» των Καθολικών και των Ορθόδοξων κρατών που υποστήριξαν το αίτημά της και από το Βατικανό, από την Ορθόδοξη Εκκλησία της Ελλάδος και άλλα αντιδραστικά θρησκευτικά συμφέροντα των οποίων οι φόβοι για την απώλεια της επιρροής σε μια αυξανόμενα κοσμική Ευρώπη θα οδηγούνταν σε υποχώρηση ως αποτέλεσμα αυτής της απόφασης».2
Η υπόθεση
Στην υπόθεση Lautsi κατά Ιταλίας, ένας γονέας (η κα Soile Lautsi) υποστήριξε επιτυχώς ότι ο διοικητικός νόμος της Ιταλίας που απαιτεί τη δημόσια παρουσία του εσταυρωμένου σε κάθε δημόσια σχολική αίθουσα παραβίαζε το δικαίωμα των γονέων ως προς την «εξασφάλιση [της εκπαίδευσης των παιδιών τους] σε συμμόρφωση με τις δικές τους θρησκευτικές και φιλοσοφικές πεποιθήσεις». (Άρθρο 2 του Πρωτοκόλλου 1 στης Σύμβασης, το οποίο ανέγνωσε το Δικαστήριο σε συνάρτηση με το άρθρο 9.)
Η κα Lautsi υποστήριξε ότι η παρουσία των εσταυρωμένων στις αίθουσες που χρησιμοποιούνται ως εκλογικά κέντρα για την ψηφοφορία στις πολιτικές εκλογές αποτελεί παραβίαση της αρχής του κοσμικού κράτους, ότι η δημόσια παρουσία σε σχολικές αίθουσες είναι «παραβίαση της αρχής της κοσμικότητας» και ότι αποτελεί «παραβίαση της αρχής της αμεροληψίας της δημόσιας διοίκησης».
Από την άλλη πλευρά, η Ιταλία υποστήριξε ότι «ο σταυρός έχει καταστεί μέρος των πολιτικών αξιών του ιταλικού Συντάγματος και ότι αντιπροσωπεύει τις αξίες της πολιτικής ζωής». «Οι σημερινές δημοκρατικές αξίες είναι ριζωμένες στο ...μήνυμα του Ευαγγελίου. Το μήνυμα του σταυρού είναι μήνυμα ανθρωπισμού, το οποίο μπορεί να προσληφθεί ανεξάρτητα από τη θρησκευτική του διάσταση, καθώς αποτελεί ένα σύνολο αρχών και αξιών που σχηματίζουν τη βάση των δημοκρατιών μας». Συνεπώς, «η δημόσια παρουσία του σταυρού δεν υπονομεύει το κοσμικό κράτος», και εφόσον «δεν υπάρχει καμία ευρωπαϊκή ομοφωνία σχετικά με το πώς να ερμηνευτεί στην πράξη η αντίληψη περί κοσμικότητας ...τα κράτη θα πρέπει να έχουν ευρύτερη ευχέρεια στο ζήτημα αυτό».
Το Νοέμβριο του 2009 εφτά δικαστές πήραν ομόφωνα την απόφαση κατά της Ιταλίας. Το κείμενο της απόφασης καθιστούσε σαφές ότι αυτή η απόφαση κατά της Ιταλίας συμμορφωνόταν με το Σύνταγμα της Ιταλίας, το οποίο είναι κοσμικό από το 1985 όταν «ο ομολογιακός χαρακτήρας του κράτους εγκαταλείφθηκε πλήρως».
Στην απόφαση του δικαστηρίου3 περιέχονται αρκετά σημεία τεράστιας γενικής σημασίας:
«Ο σεβασμός των πεποιθήσεων των γονέων είναι δυνατός μέσω μιας εκπαίδευσης ικανής να παρέχει ένα σχολικό περιβάλλον που είναι ανοιχτό και συμπεριληπτικό μάλλον παρά αποκλειστικό, ανεξάρτητα από το περιβάλλον, τις θρησκευτικές πεποιθήσεις και την εθνικότητα του παιδιού. Το σχολείο δεν θα πρέπει να αποτελεί πεδίο προσηλυτισμού ή κηρύγματος, θα πρέπει να είναι τόπος συνάντησης διαφορετικών θρησκευτικών και φιλοσοφικών πεποιθήσεων, όπου οι μαθητές μπορούν να αποκτούν κατανόηση των αντίστοιχων ιδεών και παραδόσεων...»
»Το κράτος, καθώς εκπληρώνει τις αναμενόμενες από αυτό λειτουργίες που αφορούν την εκπαίδευση και την κατάρτιση, θα πρέπει να διασφαλίζει ότι οι πληροφορίες ή οι γνώσεις που περιέχονται στα σχολικά προγράμματα μεταδίδονται με τρόπο αντικειμενικό, κριτικό και πολυφωνικό. Είναι απαγορευμένο να επιδιώκεται κάποιος κατηχητικός σκοπός ο οποίος μπορεί να θεωρηθεί ότι δεν σέβεται τις θρησκευτικές και φιλοσοφικές πεποιθήσεις των γονέων. Αυτό αποτελεί το όριο το οποίο δεν πρέπει να ξεπεραστεί...»
»Το καθήκον της ουδετερότητας και της αμεροληψίας του κράτους είναι ασύμβατο με οποιαδήποτε απόφαση εκ μέρους του σχετικά με τη νομιμότητα των θρησκευτικών απόψεων ή του τρόπου έκφρασής τους. Στα συμφραζόμενα της εκπαίδευσης, η ουδετερότητα θα πρέπει να διασφαλίζει την πολυφωνία...»
»Η σχολική εκπαίδευση των παιδιών είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο ζήτημα επειδή στην περίπτωση αυτή, η δεσμευτική εξουσία του κράτους επιβάλλεται σε διάνοιες οι οποίες ακόμη αδυνατούν (ανάλογα με το επίπεδο ωριμότητα του παιδιού) ως προς την κριτική ικανότητα που θα τα επιτρέψει να αποστασιοποιηθούν από το μήνυμα που υπονοείται από μια προνομιακή επιλογή η οποία εκφράζεται από το κράτος σε θρησκευτικά ζητήματα...»
»Η δημόσια παρουσία... θρησκευτικών συμβόλων δεν μπορεί να δικαιολογηθεί είτε από το αίτημα άλλων γονέων που θέλουν θρησκευτική εκπαίδευση που είναι συνεπής με τα πιστεύω τους ούτε από ...έναν αναγκαστικό συμβιβασμό με πολιτικά κόμματα χριστιανικής έμπνευσης. Ο σεβασμός για τα πιστεύω των γονέων θα πρέπει να λαβαίνει υπόψη τη συμμόρφωση με τα πιστεύω άλλων γονέων. Το κράτος υποχρεούται σε θρησκευτική ουδετερότητα στη δημόσια εκπαίδευση όπου η παρακολούθηση απαιτείται ασχέτως θρησκείας και θα πρέπει να επιζητάει να ενσταλάξει στους μαθητές την κριτική σκέψη».
Οι αντιδράσεις
Η απόφαση έγινε δεκτή με υστερία και ύβρεις στην Ιταλία και αλλού. Τα παιδιά της οικογένειας Lautsi-Albertin δέχτηκαν βίαιες επιθέσεις στο σχολείο και έξω από το σπίτι τους σχεδιάστηκαν σταυροί.4 Ένα δείγμα των έντονων αντιδράσεων ήταν ο Ιταλός υπουργός άμυνας ο οποίος ξέσπασε οργισμένος αδιάκοπα σε μια τηλεοπτική εκπομπή για τέσσερα λεπτά.5 Αυτό ανάγκασε την κα. Soile Lautsi και το σύζυγό της κ. Massimo Albertin να δημοσιεύσουν μια ανοιχτή επιστολή στην οποία εξέφραζαν την έκπληξή τους –μεταξύ άλλων-- για το ότι δεν υπήρξε καμία αντίδραση σε αυτές τις δηλώσεις από άλλα μέλη της κυβέρνησης.6
Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μια ομάδα Ιταλών Ευρωβουλευτών κατέθεσε μια Δήλωση αποδοκιμασίας της απόφασης, την οποία ακολούθησε μια ανταπαντητική Δήλωση από την Ευρωβουλευτή Sophie in’t Veld η οποία χαιρέτιζε την απόφαση.
Κομματικές ομάδες κατέθεσαν επίσης κείμενα δηλώσεων. Μεταξύ αυτών, η Σοσιαλιστική Ομάδα συντάχθηκε με τα κόμματα της δεξιάς πτέρυγας στην καταδίκη της απόφασης. Στη δήλωση7 που εξέδωσαν έθεταν σε δεύτερο επίπεδο τα ανθρώπινα δικαιώματα και υποστήριξαν «την ελευθερία των Κρατών Μελών να εκθέτουν οποιοδήποτε θρησκευτικό σύμβολο δημόσια». Οι Πράσινοι υποστήριξαν την απόφαση του Δικαστηρίου.8
Στις 2 Φεβρουαρίου μια πρωτοφανής λίστα9 που περιλάμβανε περισσότερες από 100 ιταλικές οργανώσεις έστειλε μια κοινή ανοιχτή επιστολή10 σε όργανα του Ευρωκοινοβουλίου υποστηρίζοντας την απόφαση του Δικαστηρίου και καταδικάζοντας την «άγρια και βίαιη» αντίδραση πολλών στην Ιταλία. Καταδίκαζαν την επιβολή του Βατικανού πάνω στους Ιταλούς πολιτικούς παρά το ισχύον κοσμικό σύνταγμα και τον φθίνοντα αριθμό των πιστών, αναφέροντας μεταξύ άλλων: «Όσο λιγότεροι άνθρωποι ακολουθούν τα προστάγματά τους τόσο περισσότερα ζητάνε, αποζητούν προνόμια και τα χρήματα των φορολογουμένων, υψώνουν τη φωνή τους έτσι ώστε να επιβάλουν τη θέλησή τους στη ζωή και τη συμπεριφορά των μη Καθολικών».
Η έφεση της Ιταλίας
Η Ιταλία άσκησε το δικαίωμά της να εφεσιβάλλει την απόφαση στην Ολομέλεια του Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Κάποιες χώρες και οργανισμοί ζήτησαν να παρέμβουν, τα αιτήματα των οποίων έγιναν για κάποιους δεκτά ενώ για άλλους απορρίφθηκαν.11 Καθορίστηκε η ακρόαση για τις 30 Ιουνίου 2010 και αναμενόταν να ληφθεί η απόφαση το φθινόπωρο του ίδιου έτους αλλά δεν βγήκε η απόφαση μέχρι τελικά τις 18 Μαρτίου 2011.
Η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου παραθέτει παλιότερες αποφάσεις του ιταλικού Συνταγματικού Δικαστηρίου (το οποίο δεν είχε καμία ανάμειξη σε αυτή την υπόθεση λόγω κάποιας νομικής τεχνικής λεπτομέρειας). Το Συνταγματικό Δικαστήριο έκρινε το 2000 ότι «οι θεμελιώδεις αρχές της ισότητας όλων των πολιτών ανεξαρτήτων θρησκείας (άρθρο 3 του Συντάγματος) και η ίση ελευθερία όλων των θρησκειών ενώπιον του νόμου (άρθρο 8) υπαγορεύουν ότι η στάση του κράτους θα πρέπει να χαρακτηρίζεται από αμεροληψία και τήρηση ίσων αποστάσεων». Οι λεγόμενες «κοινωνικές αντιδράσεις» θεωρούνται άνευ σημασίας. «Μια τέτοιου είδους τοποθέτηση με αμεροληψία και με τήρηση ίσων αποστάσεων αντανακλάει την αρχή της κοσμικότητας την οποία το Συνταγματικό Δικαστήριο την συνάγει από τα συνταγματικά πρότυπα και η οποία εγγενώς αποτελεί «υπέρτατη αρχή», η οποία χαρακτηρίζει το κράτος κατά την έννοια της πολυφωνίας. Είναι φανερό ότι η υπάρχουσα εν ισχύ ιταλική νομοθεσία είναι επαρκής ώστε αν εφαρμοστεί να δικαιώσει τους ισχυρισμούς της ενάγουσας κας Lautsi.
Αποτελεί σπουδαία κατάκτηση η έμπρακτη εμπέδωση από μέρους της πολιτείας της αντίληψης ότι τα διάφορα πιστεύω, οι κουλτούρες και οι διαφορετικές παραδόσεις θα πρέπει να συνυπάρξουν σε καθεστώς ισότητας και ελευθερίας.
Βλέπε επίσης:
* «The European Court of Human Rights' Lautsi decision: Context, contents, consequences» [«Η απόφαση Lautsi του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου: Συμφραζόμενα, περιεχόμενο, συνέπειες»] του περιοδικού Journal for the Study of Religions and Ideologies [9,26 (Καλοκαίρι 2010): 47-74].12
* Utah Law Review με τίτλο «Religious Liberty–Freedom of Conscience or Freedom of Choice?» [«Θρησκευτική Ελευθερία–Ελευθερία Συνείδησης ή Ελευθερία Επιλογής;»] (Michael J. Sandel, 1989, σσ. 597-615).13
1 http://cmiskp.echr.coe.int/tkp197/view.asp?action=html&documentId=883169&portal=hbkm&source=externalbydocnumber&table=F69A27FD8FB86142BF01C1166DEA398649.
Επίσης, http://www.echr.coe.int/echr/resources/hudoc/lautsi_and_others_v__italy.pdf2 http://www.humanistfederation.eu/download/277-press%20release%20re%20Lautsi%20final%20judgement.pdf.
Επίσης, http://www.humanistfederation.eu/download/277-Critique%20of%20Lautsi%20appeal%20judgement.pdf.3 http://www.humanistfederation.eu/download/162-ECHR%20judgement%20Lautsi%20v%20Italy.pdf4 http://politicsreligion.eu/news/lautsi-v-italy/5 http://www.youtube.com/watch?v=goWDmbvNGr0&NR=1&feature=fvwp6 http://www.humanistfederation.eu/download/162-Lautsi%20Albertin%20statement.pdf7 http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?type=MOTION&reference=B7-2009-0278&language=EN8 http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?type=MOTION&reference=P7-RC-2009-0275&language=EN9 http://www.humanistfederation.eu/download/277-Italian%20open%20letter%20addressees.pdf10 http://www.humanistfederation.eu/download/277-Italian%20open%20letter.pdf11 http://www.humanistfederation.eu/download/277-ECtHR%20re%20third%20party%20interventions.pdf12 http://www.humanistfederation.eu/download/277-GabrielAndreescu%20Lautsi%20paper.pdf13 http://heinonline.org/HOL/Page?collection=journals&handle=hein.journals/utahlr1989&id=599
 |
| Sebastian Castellio / Ο Σεμπαστιάν Καστελιόν |
“To seek truth and to utter what one believes to be true can never be a crime. No one must be forced to accept a conviction. Conviction is free.”«Η αναζήτηση της αλήθειας και η έκφραση αυτού που πιστεύει κάποιος ότι είναι αληθινό δεν μπορεί ποτέ να αποτελεί έγκλημα. Κανείς δεν πρέπει να εξαναγκάζεται να αποδεχτεί μια πεποίθηση. Η πεποίθηση είναι ελεύθερη».–Sebastian Castellio [Martinus Bellius] *,
De haereticis an sint persequendi
et omnino quomodo sit cum eis agendum doctorurn virorum
turn veterum tum recentiorum sententiae
[Concerning heretics,
whether they should be persecuted,
and what is to be done about them,
illustrated by the opinions of learned authors both old and new] *
(1554).
After John Calvin had Michael Servetus burned at the stake, he considered the matter ended. Servetus had denied the Trinity, a crime that Calvin could not see unpunished. After the execution, Calvin was reimbursed from the property of Servetus for his own expenses and the rest of Servetus’ money was turned over to the public treasury of Geneva.
Calvin was glad to see the matter finished. Melanchthon, Luther’s colleague, wrote that it was a deed well done. In general the matter seemed to be ended. But Calvin had not reckoned on Sebastian Castellio, a mild professor of Greek Literature in nearby Basle.I.
The death of Servetus was defended by Calvin in a book. He called Servetus monstrous and attempted to show the dreadful harm his teachings would spread. But the damage was done. The death of Servetus, who had done nothing but disagree with Calvin’s opinions, opened discussions Calvin could not stop. In Calvin’s book he nowhere expressed the least regret at what he had done and showed loathing and contempt for Servetus as a very monster of iniquity, applying to him the foulest epithets. Seldom if ever in religious history has posthumous insult been more violent or odious, or more self-righteously used in the pretended service of God. Calvin called Servetus, among other things, detestable infidel, rabid magician, great pest, vomit, obscene dog, stupid, ferocious beast, and several others best not translated from the Latin.
Sebastian Castellio was a Professor of Greek Literature and a biblical scholar. He was born in 1515, near Geneva. At first he was friendly to Calvin and Calvin made him rector of the school system. When it was found that Castellio did not believe certain parts of the creed and that he questioned the literal accuracy of the Bible, it became prudent for him to leave Geneva.
Castellio’s reaction to the death of Servetus, whom he never knew personally, was immediate. He wrote Calvin, “If those thus butchered had been, I will not say horses, but only swine, every prince would have considered he had sustained a grave loss.” “I doubt,” he groaned, “whether in any epoch of the world’s history so much blood can have been shed as in our own.” “To seek truth and to utter what one believes to be true can never be a crime. No one must be forced to accept a conviction. Conviction is free.”
* Rev. J. Frank Schulman,
"Unitarianism Begins: II. Sebastian Castellio", 2003.
On April 13, 1598, King Henry IV of France signed a remarkable document. In a nation where the Roman Catholic Church reigned supreme, the Edict of Nantes gave French Protestants – the Huguenots – a guarantee that they would no longer be persecuted for their dissenting religious beliefs. Although it did not provide the Huguenots with a legal status equal to that of Roman Catholics, this document represented an important step toward greater freedom of conscience in Europe. Unfortunately, it would not last. Less than a century later (in 1685), King Louis XIV would rescind the Edict of Nantes, an act that resulted in a rush of violence directed at the Huguenots and the subsequent emigration of nearly four hundred thousand French Protestants to various parts of Europe and the British American colonies. Yet, while France was backtracking on its movement toward religious liberty, a neighboring country [i.e. England] was moving forward.
Στις 13 Απριλίου 1598, ο Βασιλιάς Ερρίκος Δ' της Γαλλίας υπέγραψε ένα αξιοσημείωτο έγγραφο. Σε ένα έθνος στο οποίο η Ρωμαιοκαθολική εκκλησία είχε την απόλυτη κυριαρχία, το Έδικτο της Νάντης έδωσε στους Γάλλους Προτεστάντες – τους Ουγενότους – εγγύηση ότι δεν θα διώκονταν πλέον για τις διιστάμενες θρησκευτικές τους πεποιθήσεις. Μολονότι δεν παρείχε στους Ουγενότους νομικό καθεστώς ισότιμο με εκείνο των Ρωμαιοκαθολικών, το έγγραφο αυτό αντιπροσώπευε ένα σημαντικό βήμα προς μεγαλύτερη ελευθερία συνείδησης στην Ευρώπη. Δυστυχώς, δεν επρόκειτο να διαρκέσει. Σε λιγότερο από έναν αιώνα αργότερα (το 1685), ο Βασιλιάς Λουδοβίκος ΙΔ' επρόκειτο να ανακαλέσει το Έδικτο της Νάντης, μια πράξη που είχε ως αποτέλεσμα ένα ξέσπασμα βίας κατά των Ουγενότων και την επακόλουθη μετανάστευση περίπου τετρακοσίων χιλιάδων Γάλλων Προτεσταντών σε διάφορα μέρη της Ευρώπης και των βρετανικών αμερικανικών αποικιών. Εντούτοις, ενώ η Γαλλία οπισθοχωρούσε ως προς την κίνησή της προς τη θρησκευτική ελευθερία, μια γειτονική χώρα [δηλ. η Αγγλία] προχωρούσε προς τα εμπρός.
* Anthony Gill,
The Political Origins of Religious Liberty
[Η Πολιτική Προέλευση της Θρησκευτικής Ελευθερίας],
Cambridge University Press, 2008,
p./σ. 1.
Επέμεινα στην καταγραφή της νέας αυτής φωνής των Καθολικών αδελφών μας, με την ελπίδα πως η νέα, ακριβώς, αυτή φωνή χαράζει τη μόνη διέξοδο και για κάποιους άλλους. Πρέπει η ίδια η Εκκλησία να μάθει το νόημα αυτών των δικαιωμάτων, που, είτε τα απέκρουσε κάποτε κατά την πορεία της ιστορίας είτε τα παραμέλησε, όπως κι αν έγινε, σήμερα έχουν γίνει δεκτά και διακηρύσσονται ως γνήσια κληρονομιά, ριζωμένη στη θεόδοτη αξιοπρέπεια που συνιστά την οντολογική μας υπόσταση. Κι όλοι οι ειδικοί που ασχολήθηκαν μ' αυτό το θέμα, Καθολικοί και Προτεστάντες, τονίζουν εν ενί στόματι πως αυτό το μάθημα για την Εκκλησία δεν είναι καθόλου εύκολο.
Το Κεφάλαιο αυτό, που αφορά τον Χριστιανικό κόσμο, δεν μπορεί να τελειώσει χωρίς να αναφερθούμε στους διωγμούς των Εβραίων από τους Χριστιανούς όλων των κατηγοριών και όλων των εποχών. Επειδή μιλάμε περί Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων μέσα στο Χριστιανικό κόσμο, το θέμα της δίωξης των Εβραίων ως «σταυρωτών του Ιησού Χριστού», με τις πιο τραγικές συνέπειες για το έθνος αυτό, πρέπει ο αναγνώστης να το διατηρεί ζωντανό συνεχώς μπροστά του. Όπως δεν μιλάμε για τις ωμότητες των Θρησκευτικών Πολέμων στο επόμενο Κεφάλαιο, δεν κάναμε ειδικό λόγο σ' αυτό εδώ — είτε εκ μέρους των Βυζαντινών είτε εκ μέρους των Δυτικών. (Βλ. ωστόσο έργα όπως του Salomon Grayzel, A History of the Jews, From the Babylonian Exile to the Present, New York 1968, ή του Sato Wittmayer Baron —μνημονεύεται εδώ επειδή είναι το κλασικότερο στο είδος του—, A Social and Religious History of the Jews, 17 ττ., New York 1952-1980, ενώ, για τον Μεσαίωνα ειδικότερα, βλ. Friedrich Heer, The Medieval World, Europe 1100-1350, New York 1961.)
Ο «λίβελλος του αίματος», δηλαδή το ότι Εβραίοι δεν σταύρωσαν μόνο τον Ιησού Χριστό αλλά πίνουν το αίμα νεαρών αγοριών και κοριτσιών (!), ή ότι «βεβηλώνουν στη Συναγωγή τους την όστια», έφτασε και μέχρι τις ημέρες μας — μόνο που τον Μεσαίωνα στοίχιζε πολλές ζωές. Δε χρειάζεται καν να μνημονευθεί η εικόνα του άρπαγα και άπληστου Εβραίου τοκογλύφου. Τον 12° αιώνα απελάθηκαν από τη Γαλλία, τον 13° από την Αγγλία και τον 15° από την Ισπανία. Η Θρησκευτική Μεταρρύθμιση τους είδε φιλικά, ως αντιπάλους του Παπισμού, αργότερα όμως ο Λούθηρος αγρίως τους εδίωξε, όταν είδε ότι δεν προσχώρησαν στη Μεταρρύθμιση. Το 1516, εξάλλου, έγινε στη Βενετία το πρώτο γκέτο — ένας νέος μηχανισμός καταδίωξης μιας εθνότητας. Στην Ανατολή, οι Εβραίοι έμειναν, κατά την Ακολουθία της Μεγάλης Εβδομάδος, «λαός δυσεβής και παράνομος», που «μελετά κενά». Ακόμα και για αθωότερες ψυχές, όπως ο Κοσμάς ο Αιτωλός, οι Εβραίοι ενσαρκώνουν, και στην Ανατολή, τον κόσμο του εγκλήματος και του κακού. Στη Δύση γινόταν —θα 'λεγε κανείς— ανταγωνισμός μεταξύ Καθολικών και Προτεσταντών σε εφευρετικότητα διωγμών εναντίον των Εβραίων. Μπορούμε να πούμε πως ο 16ος και ο 17ος αιώνας, που οι Χριστιανοί στη Δύση τρώγονταν αφόρητα μεταξύ τους, υπήρξαν κάπως καλύτεροι για τους Εβραίους;
* Σάββας Αγουρίδης,
Τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στο Δυτικό Κόσμο: Ιστορική και Κοινωνική ανασκόπηση,
εκδ. Φιλίστωρ, 1998,
σσ. 34-36.
 | ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ | |
| ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΧΡΙΣΤΙΑΝΩΝ ΜΑΡΤΥΡΩΝ ΤΟΥ ΙΕΧΩΒΑ | |
| ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ | |
| ΟΙ ΣΑΗΕΝΤΟΛΟΓΟΙ (ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΑΗΕΝΤΟΛΟΓΙΑΣ) | |
| ΝΕΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΙΝΗΜΑΤΑ |
